Huwelijksdwang is het dwingen van een meisje, jongen, vrouw of man tot een huwelijk. Bij huwelijksdwang hebben een of beide huwelijkspartners weinig of geen zeggenschap over de sluiting van het huwelijk, het huwelijk is tegen hun wil. Een weigering wordt vaak niet geaccepteerd.

Slachtoffers van huwelijksdwang hebben doorgaans niet alleen te maken met een gebrek aan vrije partnerkeuze, maar ook met een dwang om te trouwen, vaak voor een bepaalde leeftijd. Als jongeren vervolgens tegen de wil van hun ouders/familie toch kiezen voor een zelfgekozen partner, raken ze meestal het contact kwijt met de ouders of worden ze verstoten.
Meestal gaat het bij huwelijksdwang om ouders die hun dochter of zoon een huwelijk en/of een bepaalde partner opdringen. Vaak oefent op de achtergrond ook de familie of de etnische gemeenschap druk uit. Die druk kan subtiel tot zeer dwingend zijn.
Huwelijksdwang is een vorm van huiselijk geweld en van eergerelateerd geweld. Blijvend verzet tegen het huwelijk kan aanleiding zijn tot een gedwongen achterlating of eermoord.
Meer achtergrondinformatie: www.movisie.nl/huwelijksdwang
Op deze site staat de toolkit huwelijksdwang, achterlating en eer. De toolkit bevat materialen en achtergrondinformatie om professionals en vertrouwenspersonen die met jongeren werken te helpen om met mogelijke eerkwesties om te gaan.
De belangrijkste boodschap richting professionals / vertrouwens-personen is dat zij bij mogelijke eerkwesties niet direct zelf moeten intervenieren of met ouders in gesprek gaan, maar dat zij eerst advies vragen bij het (Advies- en) Steunpunt Huiselijk Geweld zodat waar nodig melding kan plaatsvinden en materie-deskundigen (bijvoorbeeld bij de politie) kunnen worden betrokken.
MOVISIE is gestart met de campagne Your Right 2Choose! over vrije partnerkeuze, gearrangeerde en gedwongen huwelijken. De campagne richt zich op jongeren, ouders en hun sociale omgeving. Het doel is om bewustwording over vrije partnerkeuze bij jongeren en hun ouders te bevorderen, empowerment te stimuleren en handelingsperspectieven bij huwelijksdwang aan te bieden.
Voor jongeren is er de website www.yourright2choose.nl
Professionals kunnen onder andere een toolkit en achtergrondinformatie vinden op deze site.
Ook vinden professionals informatie via de website van MOVISIE: Campagne Huwelijksdwang en Achterlating"
Op www.yourright2choose.nl vinden jongeren informatie over vrije partnerkeuze, gearrangeerde en gedwongen huwelijken. Er staan onder andere tips op voor hulp en advies, verhalen van jongeren die zelf met een gearrangeerd of gedwongen huwelijk te maken hebben gehad en jongeren kunnen een noodplan downloaden. Bij signalen van mogelijke huwelijksdwang en achterlating kunnen jongeren in gesprek met een vertrouwenspersoon (bijvoorbeeld op school, bij een Advies- en Steunpunt Huiselijk Geweld, Advies en Meldpunt Kindermishandeling of de Kindertelefoon)
Het wordt straks makkelijker onder dwang gesloten huwelijken nietig te verklaren. Ook komt er een verbod op kinderhuwelijken. Dit blijkt uit een voorstel dat staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie voor advies aan verschillende instanties heeft gestuurd.
De essays in dit boek van Marianne Vysma en Marian Tankink (eds.) gaan over het belang van het individu om deel uit te maken van een groep of van een cultuur. Het "niet verbonden" zijn met cultuur of groep kan ziekte(s), aantasting van de gezondheid betekenen.
Een empirisch onderzoek naar de invloed van het politieke klimaat en politieke beleid op de aanpak van eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en achterlating door zelforganisaties en koepelorganisaties.