Hulpverlening aan alle betrokkenen bij seksueel misbruik
Contextuele Leergroepen Alle betrokkenen bij Seksueel Misbruik (CLAS)
Korte inhoud
De hulpverleners van CLAS hebben zich gespecialiseerd in hulpverlening aan alle betrokkenen bij seksueel misbruik. Vaak krijgen cliënten eerst individuele begeleiding. In een later stadium kunnen zogeheten 'contextgesprekken' plaatsvinden met ouders, partners of andere familieleden die voor de cliënt belangrijk zijn. Doel van de gesprekken is het op gang brengen van de onderlinge dialoog, met het oog op het herstel van de vertrouwensbanden.
Daarnaast kan een cliënt deelnemen aan een groep. CLAS kent twee soorten groepen: homogene en gemengde. Homogene groepen bestaan uit – in de loop van de tijd wisselende – deelnemers van hetzelfde geslacht in min of meer dezelfde levensfase. De groepen bestaan bijvoorbeeld uitsluitend uit misbruikte kinderen, broers en zussen, plegers of niet-misbruikende ouders. De leden van een groep hebben met elkaar gemeen dat ze in dezelfde positie zitten wat betreft het misbruik. Daarnaast is sprake van gemengde groepen; deze hebben een vaste samenstelling van mensen die in verschillende posities met seksueel misbruik te maken hebben gehad. Bij de start van de groep kennen de deelnemers elkaar niet en verkeren ze in verschillende stadia van verwerking.
Zie ook CLAS-H
Visie/uitgangspunten
CLAS is gebaseerd op de theorie van I. Boszormenyi-Nagy, die seksueel misbruik plaatst in de context van langlopende, intergenerationele familierelaties waarin elk individu is opgenomen. Contextueel werken betekent dat rekening wordt gehouden met de familiebanden die tussen verschillende generaties betrokkenen bestaan – de context – en de loyaliteiten die daarvan deel uitmaken. Ook al zijn familiebanden beschadigd als gevolg van seksueel misbruik, ze blijven hoe dan ook een belangrijke rol spelen in het leven van de betrokkenen.
Doel van de methodiek
- Herstel van geschonden vertrouwen.
- Het werken aan (enig) herstel van betrouwbaarheid in gezinsrelaties.
- Verwerken van het seksueel misbruik.
Doelgroep
CLAS is bedoeld voor mensen van alle leeftijden, zowel voor slachtoffers als voor plegers, maar ook voor degenen die bij hen betrokken zijn, bijvoorbeeld niet-misbruikende ouders, partners van slachtoffers, broers en zussen, nieuwe partners van ouders, grootouders en andere familieleden.
Contra-indicatie: cliënten die lijden aan acute psychose of ernstige middelenverslaving.
Reikwijdte tot nu toe
- Startdatum: de CLAS-methodiek werd begin 1990 als project ontwikkeld bij het voormalige Jeugddorp Bethanië in Horn (nu: Rubicon jeugdzorg), en door het NIZW gevolgd en beschreven.
- Looptijd: aaneensluitend sinds de invoering.
- Toepassingsgebied: CLAS wordt inmiddels in vier stadsregio's in Nederland ingezet, te weten Den Haag, Leiden, Maastricht en Utrecht. Ook in andere regio's bestaan plannen voor het starten van CLAS-hulpverlening, vaak in het kader van zorgprogrammering.
- Aansluiting bij interne activiteiten: onderdeel reguliere aanbod.
Mogelijkheden voor overdracht
De werkwijze is beschreven in R. Melles, N. Bakhuizen & A. van Montfoort, Contextuele hulpverlening bij seksueel misbruik. Ontwikkeling en werkwijze van het CLAS-project (Amsterdam, VU Uitgeverij, 1995).
Materialen
Boeken, artikelen, folders.
Evaluatieonderzoek
Ja.
Publicaties
- P.A.C.M. Baeten, M.C. Zwikker, H.E.M. Baartman & C.G.C. Janssen, Verder met CLAS. Resultaten en overdraagbaarheid van contextuele hulpverlening na seksueel misbruik. Utrecht: NIZW, 2000.
Praktische gegevens
Naam organisatie: Rubicon Jeugdzorg
Telefoonnummer: 0475 - 58 27 27
E-mail: clas@rubicon-jeugdzorg.nl
