Tips tegen geweld in relaties

01-10-2007

Hoe kun je geweld doorbreken in relaties: hoe kom je uit een spiraal van geweld? Ineke Wienese is hulpverleenster, werkzaam bij De Jutters, instelling voor GGZ- jeugd in Den Haag. Aan allochtone jongeren en ouderen bij wie sprake is geweest van geweld in de gezinsrelaties en partner- relaties vroeg ze om tips en adviezen.

Ineke Wienese schreef in 1996 een boek "Nazmiye en Sultan", verhalen van gescheiden Turkse vrouwen en hun dochters. Bij alle vrouwen die zij interviewde was er sprake van geweld in de relatie. Nu, tien jaar later, is er niet echt veel veranderd. Geweld komt voor onder alle allochtone groepen. Het aantal echtscheidingen onder allochtonen neemt toe (CBS) Bij de hoog opgeleiden is er sprake van een verschuiving van lichamelijk geweld naar verbaal geweld. Bij de laag opgeleiden overheerst het fysieke geweld.

Aan allochtone jongeren en ouderen bij wie sprake is geweest van geweld in de gezinsrelaties en partner- relaties vroeg ze om tips en adviezen. Tips en adviezen die ze weer voorlegt aan clienten bij wie sprake is van geweld in relaties en die ze in haar team bespreekt in het kader van deskundigheidsbevorderinhing.

Tips en adviezen……wat anderen zeggen

Monique, hindoestaanse, 20 jaar

Monique is op 16 jarige leeftijd getrouwd en komt uit een gezin waar mannen geweld gebruikten tegen haar moeder. In haar eigen huwelijk werd ze ook mishandeld. Ze heeft een zoontje, is inmiddels gescheiden en heeft weer een andere vriend.

• Trouw niet op jonge leeftijd
  Ik trouwde op jonge leeftijd omdat mijn moeder thuis door mijn stiefvader werd mishandeld en ik als slaafje door hem werd gebruikt. Ik ontmoette toen ik 16 jaar was een oudere Hindoestaanse man, een vriend van de familie. Ik kreeg van hem veel aandacht. Van mijn moeder kreeg ik dat niet door alle ellende.

Je denkt : ik ben een last in huis en je zoekt een uitweg

• Verander je gedachten
  Alles herhaalde zich: hij sloeg me. Ik dacht: hij is ouder en zal het wel weten. Je denkt: als het weer goed komt dan stopt hij wel. Ik smeekte hem en was onderdanig, net als mijn moeder. Ik kon hem niet tegenspreken, ook al wist ik dat het niet mijn fout was. Je accepteert het slaan, je vergeeft het, je moet je gezin redden, je raakt er aan verslaafd.

Je denkt: het is mijn lot . Maar redt je op zo”n manier je gezin?
Toen ik op een dag de angst in de ogen van mijn zoontje zag, wist ik dat ik weg moest gaan.

• Zoek steun bij je moeder, familie of goede bekenden
  In het begin wilde ik niet weg bij hem omdat mijn moeder had gezegd dat hij veel te oud voor me was. Je wilt bewijzen, ook voor de familie, dat het een goede keuze was van je

Als je bij ons gaat scheiden zal de omgeving altijd zeggen dat het de schuld is van de vrouw.
Maar uiteindelijk had mijn moeder het in de gaten en steunde zij en haar familie me. Dat maakt de stap om weg te gaan makkelijker

• Zorg dat je niet “afhankelijk” wordt van je man Zoek werk, ga opleidingen volgen". Door mijn werk, opleiding en contacten die ik had, raakte ik niet geisoleerd. Veel Hindoestaanse vrouwen zijn afhankelijk van hun man, weten niet beter, denken “het is mijn lot”. Daarom willen veel mannen niet dat hun vrouw gaat werken , er bestaat een grote angst dat hun vrouw te slim wordt. Het verandert wel. Wij verzetten ons meer, zoeken een andere weg dan onze moeders. Zijn minder afhankelijk.
• Je bent geen bezit van je man. Het grooste probleem is dat mannen bezitterig zijn. Een vrouw is niet lager, ze is niet zijn eigendom . De vriend van mijn zus controleert haar 20 keer per dag door haar te bellen. Als ze niet opneemt is het een drama. Als zij hem belt, zegt hij soms dat hij geen tijd heeft. Zij geeft hem veel meer speling, hij heeft meer keuze. Zij moet leren grenzen te stellen. Ik help haar daarbij.
• Ga niet te snel met een man naar bed. Mijn relatie met mijn ex- man veranderde vanaf het moment dat ik met hem naar bed ging. Ik had me gegeven en moest bij hem blijven. Als je ontmaagd bent is het moeilijker weg te gaan bij je vriend uit angst voor schande, dat maakt je ook afhankelijk van hem.

Aline, Turkse vrouw, 30 jaar

Op 14 jarige leeftijd uitgehuwelijkt aan een neef en mishandeld door familie en haar man, net als haar moeder. Is nog steeds bij haar man en heeft twee kinderen
Heeft geaccepteerd dat slaan er bij hoort en heeft hier mee leren omgaan. Na de dood van haar eerste kindje is de relatie met haar man verbeterd. Ze steunt nu andere vrouwen die mishandeld worden

• Vrouwen moeten steun zoeken bij goede buren of bij de familie en sneller de politie inschakelen. Een buurvrouw van me is gescheiden. Haar ex heeft een straatverbod. Als ik herrie bij haar hoor waarschuw ik de politie. Ze doet nu ook zelf aangifte bij de politie.
  Ik heb haar aangeraden een mobiele telefoon te kopen. Ze kan dan als het moet vanaf het toilet bellen naar de politie. Hoe het kan weet ik niet, maar hij weet toch altijd nog bij haar binnen te komen, ondanks het straatverbod. Vrouwen moeten goede buren of familie vragen te bemiddelen.

Een bemiddelaar moet goed contact met beiden hebben en nooit zeggen dat de vrouw gelijk heeft. Als er ruzie is hebben beiden de schuld, zo voorkom je gezichtsverlies en bereik je uiteindelijk meer.

• Man en vrouw moeten leren om gaan met agressie en vechten voor hun relatie. Mannen hebben ook hun trots. Woorden van vrouwen kunnen hard zijn. Als een man geen woorden heeft gaat hij slaan. Slaan gaat gepaard met de drang om te heersen, te bezitten en te vernederen..Soms heeft iemand favorieten om te slaan, passages in de film worden nagedaan, ”kijk eens wat ik kan, ik sla met de vuist“….niet wetend dat het zijn vrouw is, een wezen van Allah. Er zijn tegenwoordig vrouwen die terugslaan, die niets meer pikken. Ze zijn niet meer afhankelijk van de man. Vrouwen kunnen soms op een harde directe manier kritiek uiten, terwijl ze, als ze het op een andere manier proberen, veel meer bereiken.
  Elke dag gaan er meer vrouwen scheiden, ze vechten niet meer voor hun relatie. Ik vind dat een slechte ontwikkeling. Als mijn man mij slaat blijf ik meestal rustig, ik ga naar mijn kamer of ik praat een tijd niet meer tegen hem . Slaan hoort er bij.

Als een vrouw is gescheiden kan ze meestal van haar tweede man niets meer accepteren en is ze streng tegen hem. Ze is bang dat hij vreemd gaat. Haar man mag dan niets meer en ze probeert haar man aan zich te binden.
Hoe meer ze dit probeert des te harder zal de man zich los van haar willen maken. Een vrouw moet leren haar man los te laten en nooit iets belangrijk voor hem maken omdat hij anders gebruik zal maken van haar zwakke plekken.
Tegenwoordig zijn er ook veel vrouwen die ik ken die vreemd gaan.

• Vrouwen en mannen moeten elkaar respecteren en waarderen. Vrouwen moeten slim zijn en zorgen dat hun man zijn gevoel van eigenwaarde behoudt. Als een vrouw een betere opleiding heeft of werk heeft en de man niet, wordt de man afhankelijk van zijn vrouw. Als vrouw moet je dat weten op te vangen, moet je de omgeving niet laten zien dat jij de baas bent.
  Een vrouw moet ook beseffen dat mannen het moeilijk kunnen hebben en kunnen lijden onder de druk van zijn familie, vrouw en omgeving. Dat betekent niet dat je alles moet pikken, maar wel dat je moet nadenken over het waarom van zijn gedrag.
• Vrouwen moeten meer informatie krijgen over scheiding. Veel vrouwen weten niet dat je van tafel en bed kunt scheiden. Soms is deze vorm van uit elkaar gaan een vorm die weer wat rust in het gezin geeft en waarbij de veroordeling van de omgeving minder groot is

Zeynep, Turkse vrouw, 28 jaar

Zeynep komt uit een gezin waar geweld vanzelfsprekend was. Ze heeft een goede opleiding gevolgd en heeft nu een goede baan. Ze is nog niet getrouwd , is daar ook bang voor.

• Respect moet je verdienen en kan niet worden afgedwongen door slaan. Als je slaat creeer je haat en haat is een intens gevoel dat veel kwaad doet. Mannen moeten inzien dat geweld niet goed is.Op welke wijze dat kan gebeuren weet ik niet.
  Ik zou zeggen : opleiding, omgeving, opvoeding, religie en dergelijke. In ons gezin merk ik dat geweld zich heeft verplaatst van de vuist naar de tong. Beide vormen van geweld doen pijn, beide laten littekens achter.
• De opvoeding moet veranderen. Veel moeders voeden hun zoon op met geweld als onderdeel van de opvoeding. Het slaan van allochtone kinderen is normaal in allochtone gezinnen .
  Een cirkel kan je alleen doorbreken als je als vader en moeder afspraken maakt over de opvoeding, als ieder een eigen taak en mandaat heeft. Als je als ouders en niet als afzonderlijke machten optreedt vorm je een koppel en kun je afspraken maken over de opvoeding.

In allochtone gezinnen zijn er altijd kampen: de moeder en haar familie aan de ene kant en de vader en zijn familie aan de andere kant. De vader moet het gezag vertegenwoordigen en dat doet hij met de harde hand. Ondanks zijn gedrag moet hij gerespecteerd worden. Dat kan voor wrijving zorgen. Slaan van de moeder voor de ogen van kinderen is normaal, zelfs wenselijk, dan kunnen kinderen daar lering uit trekken.
Ik ben er nog steeds niet over heen, niet aan gewend om midden in de nacht wakker te worden van gegil. Zonen nemen hun vader als voorbeeld, dochters zien hoe hun moeder wordt geslagen en berusten in hun lot. Slaan wordt aangemoedigd. Kinderen die vechten op straat, op school zijn sterk, ze stralen macht uit. Daardoor hebben velen zoiets van …ik wil op hen lijken, ik wil net zo sterk zijn. Ik wil kracht: kan ik de de grote jongens niet slaan, dan probeer ik het wel uit op mijn zusje. Mijn moeder zal me steunen. Ik ben haar zoon, ik ben haar reddende engel. Ik ben een man. Mijn vader zal trots op me zijn als hij ziet dat ik mijn zusje heb geslagen net zoals hij mijn moeder sloeg. Ik sla mijn zusje dan hoeft mijn vader het niet te doen. Ik neem het voorbeeld van mijn vader over dan zal ik ook gerespecteerd worden

• Mannen moeten leren zich te beheersen en leren naar zichzelf te kijken. Als een man toch de drang voelt te slaan, laat hem dan zijn handen in de zak doen en tot tien tellen en maar hopen dat er geen mes in zijn zak zit.
  Hij moet naar buiten gaan en proberen goed na te denken en dan terugkomen en vertellen wat hij heeft meegemaakt.

Zie degene tegenover je als mens met gevoelens en gedachten. Kijk naar de blauwe plekken en kijk naar het bloed op je handen. Veeg het niet snel weg…kijk er naar en besef wat je hebt gedaan. Mannen moeten leren naar zichzelf te kijken en niet de schuld voor hun gedrag buiten zichzelf zoeken

• Moeders moeten slaan van hun zoon naar hun schoondochter verbieden. Moeders zullen hun zonen steunen al maakt haar schoondochter hetzelfde mee als zij heeft meegemaakt. Maar diezelfde moeder gaat door een hel als ze weet dat haar dochter wordt geslagen.
  Zie het dubbelleven van de vrouwen : heks en een moeder ineen.

Dinesh, hindoestaan, 26 jaar

Dinesh is gescheiden . Met zijn ex-vrouw waren er altijd problemen over de families. Hij heeft nu een relatie met een Hindoestaans meisje van 18 jaar. Ze is in verwachting van hem. Beiden kunnen niet met elkaar praten over problemen. Haar familie steunt haar en hij wordt agressief naar haar omdat hij vindt dat ze samen problemen moeten oplossen zonder de familie er bij te betrekken. Hij realiseert zich ook dat dat nu net iets is dat zij niet kunnen, nooit hebben geleerd.

• Zoek professionele hulp

Zoek op tijd hulp waardoor je je eigen problemen kan verwerken, leert luisteren en problemen leert bespreken. Ik heb dat nooit geleerd en mijn vriendin ook niet. Ze is nu zwanger en we hebben dagelijks ruzie. Mijn vriendin is nu door haar huisarts naar het RIAGG verwezen en ik wil zelf ook hulp hebben

• Zorg dat je eerst zelf alles op een rijtje hebt

Zorg dat je eerst zelf alles op een rijtje hebt voordat je aan een relatie en een kind begint. Ik heb nu geen werk, we zoeken een ander huis. Zij werkt niet en verveelt zich als ik moet werken. Het was beter geweest als zij eerst een opleiding had gevolgd en dat we daarna aan kinderen waren begonnen

Hoe dit verhaal af is gelopen....
De vrouw van Dinesh vertelt dat haar man op een dag zo maar verdween. Hij heeft nooit hulp gevraagd. Zijn familie steunde hem. Heel af en toe is er nu telefonisch contact. Dinesh wil dan zijn dochtertje zien. Zijn vrouw woont tijdelijk bij familie en er wordt door haar familie gezocht naar een huis voor haar en haar kindje. Ze weet nog steeds niet waarom hij nu precies is weggegaan.