Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Beleidsdoorlichting Preventiemaatregelen

08-07-2013

In de beleidsdoorlichting preventiemaatregelen (veel) aandacht voor de (preventie)maatregelen rondom (huiselijk) geweld. Ander thema's zijn: criminaliteit tegen bedrijven en integriteit van (natuurlijke en rechts-)personen.

De operationele doelstelling 13.1 in 2011 en 2012 luidde:
"Het voorkomen en verder terugdringen van criminaliteit en het effectief bestrijden van huiselijk geweld".
In deze beleidsdoorlichting zijn voornamelijk de begrotingsjaren 2005 tot en met 2011 doorgelicht. Met name Hoofdstuk 4 (pagina 26-34) en Bijlage 2 (p. 85-90) besteden aandacht aan huiselijk geweld.

Algemene conclusie beleidsdoorlichting

In de periode die is bekeken heeft zich in de voorbereiding en invoering van preventiemaatregelen een markante ontwikkeling heeft voorgedaan. Met name de probleemanalyse, de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de betrokken actoren, het formuleren van concrete resultaten en/of meetbare doelstellingen en (niet in de laatste plaats) een adequate integrale aanpak gaandeweg hebben beter vorm gekregen.
Gebleken is dat deze voorwaarden, gezien het beslag van 0,3 % op de totale begroting, tegen relatief beperkte kosten kunnen worden vervuld.
Vanwege het ontbreken van effectonderzoek kan, gemeten naar wetenschap-pelijke maatstaven, geen antwoord worden gegeven op de centrale vraag van deze beleidsdoorlichting naar de effectiviteit van de preventiemaatregelen.

Huiselijk geweld

Vanaf 2009 valt een effectieve aanpak van het huiselijk geweld expliciet binnen de operationele doelstelling 13.1 van de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie. In de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport valt de aanpak van het huiselijk geweld binnen art. 3.
In 2011 heeft een uitgebreide beleidsevaluatie plaats gevonden over het landelijk beleid huiselijk geweld in de periode 2002-2011. Deze is uitgevoerd door de bureaus Significant en Impact in opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie. De antwoorden op de onderzoeksvragen over het thema huiselijk geweld zijn grotendeels aan deze rapportage ontleend.

Samenvatting resultaten en effecten uit de beleidsevaluatie uit 2011:

  • Niet voor alle maatregelen zijn veronderstellingen aangetroffen, maar voor de meeste daarvan zijn over de werking van de maatregelen onderbouwingen gevonden in wetenschappelijke literatuur, of in ieder geval aanwijzingen dat de aannames plausibel kunnen zijn. Voor de maatregelen die zijn gebaseerd op plausibele aannames mag worden geconcludeerd dat ze de beoogde doelen in theorie kunnen bereiken.
  • Een aantal doelen is inderdaad behaald. Door de gecoördineerde landelijke aanpak is in de afgelopen jaren veel bereikt. Anno 2011 is huiselijk geweld een reden voor strafrechtelijk of bestuurs-rechtelijk ingrijpen door de overheid.
  • Door een lokale infrastructuur wordt een integrale aanpak van het probleem mogelijk. De samenwerking is verbeterd en de vrouwenopvang is geprofessionaliseerd.
  • Als verbeterpunten worden aangemerkt:
  • Het treffen van meer maatregelen gericht op preventie en het voorkomen van intergenerationele overdracht van huiselijk geweld.
  • Meer aandacht voor de ontwikkeling van een sluitend en effectief zorgaanbod. Tot nu toe lijkt dit grotendeels overgelaten te zijn aan het veld, zonder dat de kwaliteit en resultaten van de zorg worden gemonitord.
  • De opzet van een gericht, landelijk gecoördineerd ontwikkel- en onderzoeksprogramma.
  • Of het landelijk beleid voor de aanpak van huiselijk geweld effectief is geweest, is door gebrek aan onderzoek naar de werking van een deel van de maatregelen en een gebrek aan monitoring van de uitkomsten van het beleid echter niet eenduidig vast te stellen.

In aanvulling op deze bevindingen kan wel worden vastgesteld dat de meldingsbereidheid van huiselijk geweld aanzienlijk is toegenomen. Zo wijst recent onderzoek door Van der Veen en collega’s uit, dat melding van huiselijk geweld bij de politie in 2010 (20%) aanmerkelijk vaker voorkomt dan in 1997 (12%). Slachtoffers melden huiselijk geweld relatief vaker bij de politie waardoor het geweld minder vaak verborgen blijft. Uit bovenstaande kan worden opgemerkt dat de (grote) beleidsinspanningen in vorm van onder meer campagnes, gericht op het verhogen van de meldingsbereidheid en gericht op het verminderen van het taboegehalte, vruchten lijken af te werpen. Niet alleen is dit positief voor het zicht op de omvang, de zorgverlening en het hulpaanbod van huiselijk geweld in Nederland, ook komt dit de verdere beleidsvorming rondom huiselijk geweld ten goede.


pdf bestandBeleidsdoorlichting Preventiemaatregelen. Artikel 13.1 van de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (pdf, 646 Kb) (via officielebekendmakingen.nl)