Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Verantwoording Veiligheid begint bij voorkomen “Tastbare resultaten en een vooruitblik “

26-04-2010

Met het project "Veiligheid Begint Bij Voorkomen (VBBV)" werkt het kabinet aan het terugdringen van de criminaliteit in Nederland. Het project komt voort uit de pijler veiligheid van het beleidsprogramma van het kabinet. Er zijn in de afgelopen drie jaar goede resultaten geboekt en enkele belangrijke doelstellingen reeds behaald.

Algemeen

Het aantal gewelds- en vermogensmisdrijven en fietsendiefstallen is de afgelopen drie jaar fors gedaald. Verder zijn er minder veelplegers en daalt de recidive. Het bedrijfsleven ondervindt substantieel minder criminaliteit en de overheid heeft tientallen miljoenen crimineel verkregen winsten afgenomen. Alleen de overlast en verloedering nemen niet genoeg af. Met name vorig jaar is het aantal vandalisme-incidenten gestegen. Veertig gemeenten krijgen voor dit en volgend jaar 153 miljoen euro voor de aanpak van overlast en verloedering.

Huiselijk geweld

Het programma Huiselijk geweld draagt bij aan vermindering van het aantal geweldsdelicten. Doel is een toename van het aantal aangiften en aanhoudingen huiselijk geweld om tot vervolging over te kunnen gaan. Sinds 2009 biedt de reclassering een sluitend aanbod bij alle huiselijk geweldzaken in strafrechtelijk kader. Het streven is de recidive onder plegers van huiselijk geweld te verminderen: in 2006 bedroeg de recidive ruim 30%, in 2011 moet de recidive tot 25% zijn teruggebracht.

1. Publiekscampagne en voorlichting

In november 2009 is de derde publiekscampagne over huiselijk geweld gehouden met als thema ‘Nu is het genoeg’. De campagne was gericht op slachtoffers, omstanders én plegers van huiselijk geweld. De website steunpunthuiselijkgeweld.nl en het landelijke telefoonnummer 0900-1262626 blijven tot 2012 beschikbaar. Het forum op de website is succesvol.

2. Landelijke modelaanpak huiselijk geweld

De totstandkoming van de ‘Landelijke modelaanpak huiselijk geweld’ is opgeknipt in twee fasen. De eerste fase betreft een theoretische beschrijving van het model; hoe ziet een ideale aanpak huiselijk geweld er uit, zowel qua inhoud als qua proces? Deze fase is afgerond; het procesmodel is aan alle gemeenten ter beschikking gesteld. In vijf regionale bijeenkomsten wordt het model aan de gemeenten gepresenteerd en toegelicht. Fase twee behelst de verdiepingsslag; het inhoudelijk vullen van de stappen uit het model met (effectieve) interventies. Dit zal resulteren in een databank met effectieve interventies voor huiselijk geweld.

3. OM-Aanwijzing huiselijk geweld en eergerelateerd geweld

In 2010 wordt het interdepartementale programma Eergerelateerd Geweld afgerond. De producten, modellen en instrumenten die in opdracht van het programma zijn ontwikkeld voor de aanpak van eergerelateerd geweld zijn - via de website www.huiselijkgeweld.nl - beschikbaar voor professionals en organisaties in de lokale uitvoering. In die lokale aanpak hebben gemeenten (op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)) de regierol. De samenwerking met zelforganisaties van migranten en vluchtelingen is ook in 2011 noodzakelijk, met name voor de maatschappelijke preventie van deze specifieke vorm van geweld in afhankelijkheidsrelaties. De opvang en bescherming van slachtoffers van eergerelateerd geweld geschiedt binnen het stelsel van de vrouwenopvang en de jeugdzorg. Omdat voor de opsporing en vervolging van eergerelateerd geweld vooralsnog specifieke deskundigheid en ondersteuning nodig blijft, wordt het Landelijk Expertise Centrum Eergerelateerd Geweld bij de politie ook in 2011 gefinancierd vanuit de Justitiebegroting.
Besloten is de te ontwerpen Openbaar Ministerie-Aanwijzing eergerelateerd geweld samen te voegen met de Aanwijzing huiselijk geweld, omdat eergerelateerd geweld in verreweg de meeste gevallen ook wordt gesignaleerd en gemeld als huiselijk geweld. Eergerelateerd geweld vereist doorgaans in de afhandeling een andere aanpak, die goed verwoord kan worden in een gecombineerde Aanwijzing. De nieuwe Aanwijzing huiselijk geweld en eergerelateerd geweld is naar verwachting voor de zomer van 2010 gereed.

4.Landelijke meldcode

In november 2008 is de Kamer geïnformeerd over het voornemen tot verplichtstelling van een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Alle betrokken branches en sectoren, met uitzondering van de politie12, worden straks wettelijk verplicht om met een meldcode te werken. In afwachting hiervan worden ze actief gestimuleerd om alvast te gaan werken met een meldcode; daartoe is een basismodel meldcode ter beschikking gesteld. Voorts is de digitale wegwijzer Huiselijk geweld en beroepsgeheim geschikt gemaakt voor gebruik bij kindermishandeling. Ook de brochure ‘Horen, Zien en Zwijgplicht’ is aangepast aan de huidige ontwikkelingen; de brochure is breed verspreid.

5. Wet tijdelijk huisverbod: Onderzoek en evaluatie

Per 1 januari 2009 is de Wet tijdelijk huisverbod in werking getreden. De wet is sinds de inwerkingtreding veelvuldig toegepast: in 2009 zijn meer dan 2.100 huisverboden opgelegd. Ongeveer 40% daarvan wordt verlengd. Circa 12% van het aantal huisverboden wordt overtreden.
Na de zomer van 2009 is de procesevaluatie van de Wet tijdelijk huisverbod gestart. Deze wordt gevolgd door een effectevaluatie in 2011. Het landelijk onderzoek naar de aard en omvang van huiselijk geweld verkeert in de eindfase. Dit onderzoek biedt naast een omvangschatting van het probleem huiselijk geweld, inzicht in de achtergrond en kenmerken van daders en slachtoffers. Naar verwachting is de rapportage na de zomer van 2010 gereed.
In het voorjaar van 2009 is tevens een onderzoek naar intergenerationele overdracht van huiselijk geweld van start gegaan. Hoofdvraag is: welke ondersteuning, hulpverlening en
zorg voor kinderen en hun opvoeders die betrokken waren bij geweld in gezinnen, zijn nodig om de overdracht van huiselijk geweld te voorkomen?
Momenteel wordt een inventarisatie uitgevoerd van de vele ontwikkelingen die (landelijk) gaande zijn en hun onderlinge samenhang. Het eindresultaat wordt verwacht in de eerste helft van 2010.

6.Hulp en opvang

Ook zijn er maatregelen genomen in het kader van hulp en opvang aan slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Over de voortgang hiervan is gerapporteerd in de voortgangsrapportage 'Beschermd en weerbaar'10, die op 29 mei 2009 door de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de Ministers van Justitie en Jeugd en Gezin aan de Kamer is aangeboden. 10 TK 2008-2009, 28345, nr. 90 22
In dat kader zijn ook de digitale wegwijzer Huiselijk geweld en beroepsgeheim en de brochure “Horen, Zien en Zwijgplicht” geactualiseerd

7. Vervolg

In de komende periode ligt de nadruk bij de uitvoering van het Plan van aanpak huiselijk geweld, op kinderen in een huiselijk geweldsituatie: kinderen als slachtoffer van kindermishandeling en als getuige van huiselijk geweld. Eén van de voorspellers voor later gewelddadig gedrag of slachtofferschap in de privé- sfeer is immers een gewelddadig verleden in het gezin van oorsprong. Om die reden zal in de komende periode de aandacht met name op kinderen zijn gevestigd. Kindermishandeling is een vorm van huiselijk geweld. Het is daarom efficiënter en effectiever om de aanpak van kindermishandeling zoveel mogelijk te laten samengaan met de aanpak van andere vormen van huiselijk geweld. Daarbij zal vooral aandacht zijn voor preventie en een gezinsgerichte aanpak, onder andere door een betere aansluiting van Steunpunten Huiselijk geweld en Advies- en Meldpunten Kindermishandeling op elkaar. Er zal zoveel mogelijk worden aangesloten bij de ontwikkelingen rond de Regionale Aanpak Kindermishandeling. De overige te nemen maatregelen worden nog geconcretiseerd.