Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Voortgangsrapportage Geweld in afhankelijkheidsrelaties

12-01-2016

Kamerbrief van staatssecretaris Van Rijn (VWS).

Deze zevende voortgangsrapportage betreft zowel geweld in huiselijke kring als geweld in professionele setting en omvat alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA).

Er is inmiddels een stevige verankering van GIA in de wetgeving (Wmo, Jeugdwet, Wet verplichte meldcode, Wet tijdelijk huisverbod, Europese richtlijn minimumnormen slachtoffers en het verdrag van Istanbul).

Toch blijft de noodzaak voor verbetering en blijvende inzet. Voor 2016 zijn de prioriteiten:

  • Gemeenten in staat stellen een goed werkend stelsel te realiseren voor de aanpak van geweld in huiselijke kring met als speerpunt de doorontwikkeling van VT.
  • Professionals in staat stellen om de effectiviteit van hun aanpak te vergroten door versterking van hun deskundigheid en interdisciplinaire samenwerking.

Verbeterpunten

Quick scan verplichte meldcode en rapport Inspectie V&J

De tweede helft van 2015 is er een quick scan uitgevoerd onder andere beroepsgroepen in de (jeugd) gezondheidszorg dan (huis)artsen en in de sectoren maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp, onderwijs, kinderopvang en justitie.
Resultaten laten zien dat de bekendheid met de meldcode (zeer) goed is en houvast biedt bij het handelen. De bekendheid en het gebruik van de kindcheck is echter onvoldoende en het voeren van een gesprek met kind en/of ouders wordt als lastig ervaren. Er is behoefte aan gesprekstechnieken ook t.a.v. gesprekken met jonge kinderen, mensen met een verstandelijke beperking en met ouderen (aangaan van het gesprek).
Inspectie V&J heeft onderzoek gedaan naar toepassing Wet meldcode bij justitiële instellingen, reclassering, RIBW’s en Halt.
Resultaten zijn dat nog niet alle organisaties beschikken over een eigen meldcode. Hoewel de DJI beschikt over een centrale meldcode voor alle justitiële inrichtingen is deze nog niet bij iedere instelling bekend en dat deze toegepast moet worden. Bij reclasseringsorganisaties kan de toepassing nog beter. Ook bij al deze instellingen moet de kindcheck aangevuld worden.

Veilig Thuis

Uit de ronde langs VT-organisaties en de evaluatierapporten van de inspecties Jeugdzorg en gezondheidszorg komt naar voren dat er noodzaak is voor een stevige doorontwikkeling. Eind februari komt er een eindrapport van de gezamenlijke inspecties.
Resultaten zijn:

  • Er wordt goed gescreend op crisissituaties.
  • Er zijn extra financiële middelen nodig om de capaciteit (tijdelijk) uit te breiden om de wachtlijst weg te werken.
  • Verbetering van het beeld van gezinnen en huishoudens, vooral van hen die op de wachtlijst staan.

Maatregelen:
1. Intensiveren gebruik meldcode en kindcheck.
2. Registratievereiste stap 5 meldcode.
3. Verbetering en doorontwikkeling VT.

Aanpak daders

Het recidiveonderzoek (monitor) laat een netto daling zien van de recidive bij plegers van huiselijk geweld voor hetzelfde delict. Tegelijkertijd blijken plegers van huiselijk geweld even vaak opnieuw met justitie in aanraking te komen als andere geweldsplegers. Daarbij begaan ze gemiddeld wel vaker dezelfde fout. De vraag hoe dit komt kan door het onderzoek niet heel goed beantwoord worden. Mogelijk heeft te maken met achtergrondvariabelen zoals middelengebruik. Het rapport gaat ook in op de effecten van uithuisplaatsing.

Preventie en gender

We Can Young loopt ten tijde van deze Kamerbrief in 15 gemeenten. In een Movisierapport worden de resultaten samengevat, ook in termen van werkzame elementen.
Follow-up genderscan. Deze follow up omvat twee bijeenkomsten, waarvan er één al is geweest. De afsluitende – voor de zomer 2016 – wordt afgesloten met de vraag hoe instrumenten, formats en werkprocessen bij VT en veiligheidsketens gendersensitief gemaakt kunnen worden.

Specifieke doelgroepen

VGV. Bij de politie zijn weinig signalen bekend. Bij VT vrijwel alleen dreigende VGV. De houding van ouders en ook hun gedrag lijkt wat veranderd te zijn, mede door de strengere wetgeving. Pharos zal nagaan hoe de registratie verbeterd kan worden.
Huwelijksdwang en achterlating. De Wetgeving is onlangs aangepast. Er wordt gewerkt aan betere signalering. En er is een gratis training beschikbaar voor docenten in het VO, MBO en HBO. Er is in de regio Haaglanden een landelijk expertisecentrum.

Kindermishandeling

Actieplan aanpak kindermishandeling (Van der Burg). Dit actieplan omvat verbeterde signalering, bestrijding en behandeling van slachtoffers in de vorm van acht acties.
GGz en diagnosebehandelcombinatie (DBC). Via de Jeugdwet is een behandeling zonder DBC mogelijk. Dit biedt dus goede mogelijkheden om kinderen de juiste (ggz)hulp te bieden.
Dubbele toestemmingsvereiste. Er is een concept handreiking voor als het niet lukt van beide ouders toestemming te krijgen om met het kind te praten.

Ouderenmishandeling

De politie kan voor bijvoorbeeld financiële uitbuiting en ouderenmishandeling niet apart registeren. Het is niet altijd duidelijk of er sprake is van een afhankelijkheidsrelatie en financiële uitbuiting valt onder een financieel delict, niet onder geweld in huiselijke kring. VT-organisaties zijn op verschillende manieren ingericht rond hun deskundigheid op dit terrein.

Seksueel misbruik

Gehandicaptensector. De sector erg actief op dit terrein: VGN, individuele instellingen en ouderorganisaties hebben materiaal ontwikkeld om seksueel misbruik tegen te gaan. De Universiteit van Maastricht heeft daarvan een overzicht gemaakt, dat op het externe linkkennispleingehandicapsector.nl te vinden is. Seksualiteit is volgens de voortgangsrapportage een vast bespreekpunt binnen het zorgplan.

Brief met bijlagen

externe linkKamerbrief over voortgangsrapportage Geweld in afhankelijkheidsrelaties (via rijksoverheid.nl)