Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Beroepsgeheim in dubio

01-10-2012

Een juridisch wetenschappelijk onderzoek naar de plaats en betekenis van het medisch beroepsgeheim in het Nederlandse rechtsstelsel in het licht van maatschappelijke vraagstukken en schokkende gebeurtenissen.

Ten behoeve van het Ministerie van VWS, de opdrachtgever, is getracht de vraag te beantwoorden naar de huidige betekenis van het medisch beroepsgeheim en de verhouding tot andere maatschappelijke belangen.

Onderzoeksvragen

  1. In welke regelgeving is een doorbreking van het beroepsgeheim mogelijk en hoe verhouden die regelingen zich tot elkaar?
  2. Tot welke gegevens strekt het beroepsgeheim zich uit?
  3. Onder welke omstandigheden mogen beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg momenteel het medisch beroepsgeheim doorbreken? Welke informatie mogen beroepsbeoefenaren dan verstrekken en aan wie?
  4. Hoe is het afgeleide beroepsgeheim geregeld voor externe en interne opsporingsambtenaren en voor personen en instanties die voor de uitoefening van hun taken afhankelijk zijn van de gegevens die onder het medisch beroepsgeheim vallen?
  5. Is er sprake van knelpunten of onduidelijkheden ten aanzien van de doorbreking van het medisch beroepsgeheim? Zo ja, wat zijn de knelpunten en/of onduidelijkheden en wat is de omvang daarvan?
  6. Kunnen door aanscherping van bestaande richtlijnen knelpunten en onduidelijkheden ten aanzien van de doorbreking van het medisch beroepsgeheim worden weggenomen? Zo, ja in welke mate? Zo nee, wat is dan nodig?
  7. In hoeverre is wetswijziging aangewezen?

Ten behoeve van de beantwoording van deze vragen is allereerst juridisch onderzoek verricht en is getracht te achterhalen hoe men momenteel feitelijk over het medisch beroepsgeheim denkt.

Bestaande mogelijkheden

De onderzoekers zijn van mening dat vanuit het belang van het medisch beroepsgeheim gezien – namelijk vrije toegang tot zorg – de bestaande wetgeving voldoende mogelijkheid biedt tot doorbreking van het beroepsgeheim. Wetswijziging achten zij niet nodig, invulling via beroepsnormen biedt genoeg mogelijkheden.
Gebrek aan kennis over (omgang met) het medisch beroepsgeheim leidt er volgens de onderzoekers soms toe dat het beroepsgeheim ten onrechte niet wordt doorbroken of juist ten onrechte wel wordt doorbroken.

Oplossingen

De geconstateerde knelpunten zijn volgens de onderzoekers vooral op te lossen door in de opleidingen en de beroepspraktijk meer aandacht te besteden aan de omgang met het medisch beroepsgeheim. Het delen van ervaringen met collega’s en het oefenen met praktijkcasussen kan bijdragen aan een betere omgang met het beroepsgeheim. Een deel van de knelpunten is volgens de onderzoekers op te lossen door middel van (meer) zelfregulering in de vorm van richtlijnen (handreikingen) en protocollen.

Reactie Minister van Volksgezonheid, Welzijn en sport

In een brief aan de kamer te begeleiding van het rapport reageert de minister op de bevindingen van de onderzoekers. Ze deelt de algemene conclusies van de onderzoekers, met de kanttekening dat ze de wetswijziging wel noodzakelijk acht ten aanzien van arbeidsongeschiktheids- en zorgfraude en wat betreft observandi die weigeren mee te werken aan psychia-trisch onderzoek.
pdf bestandLees de volledige tekst van de brief aan de kamer. (pdf, 226 Kb) (via rijksoverheid.nl)

pdf bestandDownload: 'Medisch beroepsgeheim in dubio'(pdf, 1,02 MB) ( via rijksoverheid.nl)


Buijsen, M., Floris, O., Hulst, E., & van Noord, Th. (2012). Medisch beroepsgeheim in dubio. De verhouding van het medisch beroepsgeheim tot zwaarwegende maatschappelijke belangen. Eindrapport 1 oktober 2012. Rotterda: Erasmus Universiteit Rotterdam, Instituut Beleid & Management Gezondheidszorg, Sectie Recht & gezondheidszorg.