Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Met zorg ouder worden: Zorgtrajecten van ouderen in tien jaar

12-09-2013

Deze studie geeft een beeld van welke zorg en ondersteuning 65-plussers feitelijk ontvangen in een periode van tien jaar en welke patronen en profielen daarin te onderscheiden zijn.

Enkele conclusies

  • Een derde van de 65-plussers ontvangt stabiel geringe zorg gedurende tien jaar.
  • Twee derde van de 65-plussers ontvangt meer gemeentelijke ondersteuning (Wmo) en/of langdurige zorg (AWBZ) in een periode van tien jaar.
  • In deze periode zijn vijf verschillende zorgtrajecten te onderscheiden met eigen herkenbare profielen van ouderen.

De komende jaren gaat het kabinet veel veranderen in de financiering en het aanbod van langdurige zorg en ondersteuning voor ouderen. Zorgtrajecten van ouderen zijn gedefinieerd als patronen in de tijd van het ontvangen van verschillende vormen van medische en langdurige zorg, ondersteuning en informele hulp door 65-plussers. Een representatieve groep van 1.768 65-plussers is gevolgd in de periode 1998-2008.

Patronen en profielen

Hulpbehoevende ouderen hebben vaak verschillende gezondheidsproblemen en ontvangen verschillende vormen van medische en langdurige zorg, ondersteuning en informele zorg. In het gebruik hiervan door ouderen in de tijd vonden we treden van toenemende zorgzwaarte, met huisartsenzorg als laagste trede en verpleeghuiszorg als hoogste trede.
Ouderen volgen verschillende trajecten in het ontvangen van ondersteuning en zorg over een periode van tien jaar. In deze studie vonden we vijf veelvoorkomende trajecten met herkenbare profielen van groepen ouderen.

Vitale ouderen met stabiel laag zorggebruik

Ongeveer een derde van de 65-plussers ontving stabiel geringe zorg en ondersteuning gedurende de onderzoeksperiode van 10 jaar. Zij hebben het profiel van vitale ouderen met goede hulpbronnen: een hoge opleiding, een hoog inkomen, een groot en stabiel netwerk en het gevoel regie over het leven te hebben.

Wmo en AWBZ instromers

Een kwart van de 65-plussers kreeg in tien jaar tijd te maken met ingrijpende levensgebeurtenissen zoals verweduwing en verhuizing en hun gezondheid werd steeds slechter. Zij begonnen met weinig zorg en stroomden daarna de Wmo (gemeentelijke ondersteuning) en AWBZ (langdurige zorg) in.

Weduwen met afnemend sociaal netwerk

Een op de acht 65-plussers ontving aanvankelijk gemeentelijke Wmo-ondersteuning en stroomde gedurende tien jaar de AWBZ in. Deze groep bestaat uit veel weduwen, mensen met een afnemend sociaal netwerk, een laag gevoel van zelfregie en/of toenemende fysieke en cognitieve beperkingen.

Gezond met hoge sterftekans

Een op de vijf 65-plussers begon met een gemiddelde gezondheidstoestand maar overleed binnen drie tot zeven jaar. Deze groep bevat veel mannen, alleenstaanden, mensen met een relatief hoge sociaaleconomische positie en mensen met een klein netwerk.

Kwetsbare tehuisbewoners

Een van de acht behoorde tot een groep met veel zeer kwetsbare tehuisbewoners. Zij hadden weinig hulpbronnen: een lage opleiding, een laag inkomen, een klein netwerk en weinig gevoel van zelfregie. Bij aanvang van de studie woonden vier van de tien personen al in een tehuis. Hun gezondheid was toen al slecht. Zeven jaar later was iedereen in deze groep overleden.
Bron: externe linkPersbericht SCP

pdf bestandMet zorg ouder worden: Zorgtrajecten van ouderen in tien jaar (pdf, 1MB) (via scp.nl)


Campen, C. van, Broese van Groenou, M., Deeg, D., & Iedema,J. (2013.) Met zorg ouder worden. Zorgtrajecten van ouderen in 10 jaar. Den Haag, Sociaal en Cultureel Planbureau.