Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Evaluatie ouderschapsplan: een eerste verkenning

28-02-2014

Het is een eerste aanzet tot een evaluatieonderzoek van de ‘Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding’. Er wordt zoveel mogelijk gebruik van bestaande data en literatuur.

Aanleiding

Naar schatting hebben jaarlijks ongeveer 50 à 60 duizend minderjarige kinderen te maken met een scheiding. Deze kinderen hebben gemiddeld vaker problemen dan kinderen van gehuwde of samenwonende ouders. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat chronische conflicten tussen ouders een belangrijke risicofactor vormen voor latere problemen bij kinderen.
In maart 2009 is de ‘Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding’ in werking getreden. Een van de onderdelen van deze wet is dat alle scheidende ouders die gezamenlijk het gezag hebben over minderjarige kinderen vanaf die datum een ouderschapsplan moeten voorleggen aan de rechter. Dit ouderschapsplan moet afspraken bevatten over de verdeling van zorg- en opvoedingstaken, informatie-uitwisseling over de kinderen en kinderalimentatie. De doelstelling van het ouderschapsplan is conflicten over deze aspecten te beperken door ouders te verplichten hier voorafgaand aan de scheiding formele afspraken over te maken. Dit zou de nadelige gevolgen van een scheiding voor kinderen moeten verminderen.

Onderzoek

In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal:

  1. Hoe wordt in de praktijk uitvoering gegeven aan het ouderschapsplan?
  2. In hoeverre worden de doelstellingen van het ouderschapsplan gehaald? Dat wil zeggen, is er, in vergelijking met voor de invoering van het ouderschapsplan, op de lange termijn sprake van:
    • meer contact tussen ouders en kinderen;
    • minder conflicten tussen ouders;
    • minder problemen bij kinderen.

Methode van onderzoek

De gegevens voor dit onderzoek zijn via verschillende methoden verzameld: literatuuronderzoek, raadplegen van bestaande databronnen van het CBS en de Raad voor de rechtspraak, expertmeetings en telefonische interviews met advocaten, mediators en rechters. Tevens is een onderzoeksvraag uitgezet bij het onderzoek Scholieren en Gezinnen 2013 (S&G 2013) van de Universiteit Utrecht.
(Zie daarvoor ook: het rapport van Inge van der Valk en Ed Spruijt, iot oktober 2013 pdf bestand "Het ouderschapsplan en de effecten voor de kinderen" (pdf, 420 Kb) (via wodc.nl)).

Uitkomsten

Het onderhavige onderzoek laat een aantal positieve ontwikkelingen zien. Het aantal scheidingen waarbij afspraken over de kinderen zijn gemaakt, is toegenomen. Het ouderschapsplan is procedureel ingebed in de werkwijze van advocaten, mediators en rechters. Een voordeel van het ouderschapsplan is dat het ouders stimuleert om afspraken te maken en dat ouders stil moeten staan bij de gevolgen van de scheiding voor de kinderen. De gerechtelijke procedure kan in beginsel niet worden gestart zonder het overleggen van een ouderschapsplan. Er zijn minder gerechtelijke procedures met betrekking tot kinderen vanaf 2009.

Over de doelstellingen van het ouderschapsplan kunnen nog geen harde conclusies worden getrokken. Er zijn geen aanwijzingen dat het ouderschapsplan leidt tot meer contact tussen kinderen en beide ouders, minder ouderlijke conflicten en minder problemen bij kinderen.

pdf bestandEvaluatie ouderschapsplan: een eerste verkenning (pdf, 1,1 MB) (via wodc.nl)


Voert, M.J. ter, Geurts, T. (2013). Evaluatie ouderschapsplan: een eerste verkenning. Den Haag. WODC