Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Resultaten van een landelijk onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen van het voortgezet onderwijs

Scholieren Over Mishandeling

28-01-2007

In dit rapport staan de resultaten van een landelijk onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen van het voortgezet onderwijs. Het onderzoek, dat uitgevoerd is in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justititie, heeft tot doel informatie te verschaffen op grond waarvan kindermishandeling in Nederland kan worden aangepakt en de effecten van de aanpak gemeten kunnen worden.

De onderzoekers hebben gekozen voor een directe benadering van de jongeren zelf als informant. De jongeren zijn als geen ander op de hoogte van wat hen zelf is overkomen en vormen daarom een belangrijke bron van informatie.
De vraagstelling van het onderzoek viel uiteen in de volgende deelvragen:

  1. In welke mate hebben jongeren uit de eerste vier klassen van het voortgezet onderwijs kindermishandeling ervaren?
  2. Hangt het vóórkomen van de onderscheiden categorieën van kindermishandeling onderling samen?
  3. Welke relatie is er tussen de incidentie van kindermishandeling en andere vormen van victimisatie?
  4. Op welke kenmerken onderscheiden jongeren die geen kindermishandeling hebben meegemaakt zich van jongeren die veelvuldig aan kindermishandeling hebben blootgestaan?

Omdat een toegespitste vragenlijst ontbrak, is speciaal voor dit onderzoek een nieuwe vragenlijst samengesteld: de Vragenlijst Vervelende en Nare Gebeurtenissen (VVNG), gebaseerd op de Dating Violence Questionnaire van Douglas & Straus (2006) en de Parent-Child Conflict Tactics Scales (CTSPC) van Hamby et al. (1998). Tussen december 2005 en april 2006 hebben 1.845 leerlingen door de VVNG in te vullen, meegedaan aan het onderzoek.

Resultaten

Ruim eenderde van de jongeren blijkt ooit kindermishandeling te hebben meegemaakt in de vorm van ernstige psychologische agressie van ouders, fysiek geweld binnenshuis, waargenomen fysieke conflicten tussen ouders, seksueel misbruik en/of ernstige verwaarlozing. In de afgelopen twaalf maanden blijkt bijna één op de vijf jongeren ervaring te hebben gehad met een vorm van kindermishandeling. Een op de vijftien jongeren is in het afgelopen jaar slachtoffer geweest van een combinatie van verschillende vormen van kindermishandeling.

Uit zowel de prevalentiecijfers (wat de jongeren ooit hebben meegemaakt) als de incidentiecijfers (wat ze hebben meegemaakt in de laatste twaalf maanden) blijkt dat psychologische agressie van ouders en fysiek geweld binnenshuis het meest voorkomt. De incidentie van seksueel misbruik en meegemaakte conflicten tussen ouders is ongeveer gelijk. De prevalentie daarentegen niet: veel meer jongeren zijn ooit getuige geweest van gewelddadige confrontaties tussen hun ouders. De meeste seksuele handelingen of activiteiten hebben plaatsgevonden met of door personen buiten de gezins- of familiesfeer.

Over de vormen van verwaarlozing zijn alleen prevalentiegegevens verzameld: hieruit blijkt dat deze vorm van kindermishandeling het minst vaak door jongeren wordt genoemd.
Over het geheel genomen zijn er geen grote verschillen te constateren tussen jongens en meisjes. Seksueel misbruik is bij meisjes echter drie tot vier keer hoger dan bij jongens. Jongens melden daarentegen meer ernstige vormen van verwaarlozing dan meisjes.

De onderzoekers constateren dat in vergelijking met andere onderzoeken de jongeren in Scholieren over Mishandeling (SOM) eerder onder- dan overgerapporteerd hebben. Zij dringen aan op vervolgonderzoek, dat betrekking moet hebben op een normale steekproef en longitudinaal van opzet dient te zijn. Daardoor kan meer informatie op tafel komen over oorzaak-gevolg relaties, over mogelijke ontwikkelingstrajecten en over de ontwikkelingsuitkomsten van kinderen met deze ervaringen op de lange termijn.

pdf bestandScholieren over Mishandeling. Resultaten van een landelijk onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen van het voortgezet onderwijs (pdf , 2,14 MB) (via piresearch.nl]

Bestellen

PI Research
Postbus 366
1115 ZH Duivendrecht
Telefoon: 020 - 77 45 680


Lamers-Winkelman, F., Slot, N. W., Bijl,B., & Vijlbrief, A. C. (2007). Scholieren over Mishandeling. Re-sultaten van een landelijk onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen van het voortgezet onderwijs. Duivendrecht: Vrije Universiteit Amsterdam / PI Research.