Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

De strafwaardigheid van seksueel misbruik

19-02-1999

Een onderzoek naar de strafrechtelijke afhandeling van seksueel misbruik van minderjarigen binnen afhankelijkheidsrelaties. Renée Kool onderzocht welke bijdrage het strafrecht kan leveren aan de bestrijding van incest en deed een aantal concrete aanbevelingen.

Seksueel misbruik van minderjarigen binnen afhankelijkheidsrelaties, populairder gezegd incest, is een maatschappelijk probleem en staat ook politiek hoog op de agenda. Een van de instrumenten die de overheid ter hand staan is het straf(proces)recht.

Kool onderzocht 89 zaken die in de jaren 1982-1989 zijn afgehandeld in het arrondissement Rotterdam. Ze concludeert dat het strafrecht onder voorwaarden van betekenis kan zijn bij de bestrijding van seksueel misbruik. Die voorwaarden liggen met name in de bewijssfeer: alleen wanneer de verdachte (gedeeltelijk) bekent, is er kans op een veroordeling.

Bovendien moet het slachtoffer in staat zijn geweest een samenhangende verklaring te geven, wat betekent dat zij of hij in de regel ouder dan twaalf moet zijn. Het feit dat het misbruik langere tijd geleden heeft plaatsgevonden speelt geen rol. Bij zaken met actueel misbruik en slachtoffers jonger dan tien jaar werd meestal afgezien van vervolging, mede doordat de verdachten ontkenden.

Door de beperkte hoeveelheid bewijs bij seksueel misbruik liggen de voornaamste inspanningen bij de politie, die volgens Kool voldoende gebruik maakt van de beschikbare dwangmiddelen. Verdergaand onderzoek in de zin van een gerechtelijk vooronderzoek levert in de praktijk niets nieuws op, maar lijkt eerder te gelden als bevestiging van het door de politie verzamelde bewijsmateriaal. In 50 van de 89 zaken die Kool onderzocht werd de zaak voorgelegd aan de rechter, wat in 40 zaken resulteerde in een (gedeeltelijke) veroordeling. De strafmaat lag gemiddeld tussen de zes maanden en een jaar.

De strafwaardigheid van seksueel misbruik. Een onderzoek naar de strafrechtelijke afhandeling van seksueel misbruik van minderjarigen binnen afhankelijkheidsrelaties. ISBN 9038706952 Deventer: Gouda Quint,1999.