Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Over dit overzicht

Gemeenten hebben voor de invulling van hun centrale rol bij de aanpak van huiselijk geweld behoefte aan regiospecifieke informatie.

De omvang van huiselijk geweld in Haarlem

Een schatting met de vangst-hervangst analysemethode, toegepast op de gegevens uit een registratieproject van acht ketenpartners binnen het Haarlemse project Geweld in het gezin

Doel

Het doel van het onderzoek was het nagaan van de totale omvang van huiselijk geweld in de gemeente Haarlem en het bepalen welk deel daarvan bij hulpverlening en politie terechtkomt. Daarmee werd tevens nagegaan of het mogelijk was om een betrouwbare, uniforme wijze van registreren toe te passen.
Het onderzoek is uitgevoerd onder leiding van de GGD Kennemerland in samenwerking met het in Trimbosinstituut in Utrecht, en is gefinancierd door de gemeente Haarlem.

Onderzoeksmethode

Gedurende zeven maanden in 2003 / 2004 hebben de acht participerende instanties een uniforme registratie bijgehouden van alle gevallen van huiselijk geweld bij volwassenen en jeugdigen. Hiertoe is een zorgvuldige casedefinitie vastgesteld en een kort registratieformulier ontworpen. Het ging om zowel actueel geweld als geweld in het verleden en om zowel directe als indirecte slachtoffers (‘getuigen’). De persoonsgegevens zijn door een onafhankelijke partij versleuteld tot een unieke code die voor de onderzoekers niet herleidbaar was tot personen (afdeling De omvang van huiselijk geweld in Haarlem. GGD Kennemerland, februari 2006 8 Onderzoek en Statistiek gemeente Haarlem). Op de verkregen data is de vangst-hervangst analysemethode toegepast, die gebruik maakt van de overlap in geregistreerden tussen twee of drie instellingen. Met deze methode kan het aantal personen worden geschat dat daadwerkelijk bij de hulpverlening en politie bekend is en kan in beeld worden gebracht welk deel van de bevolking jaarlijks met gelijke problematiek geconfronteerd wordt en daar (statistisch toevalligerwijs) niet terechtkomt.

Uitkomsten van het onderzoek

Geanalyseerd werd dat op jaarbasis (1-jaars prevalentie) 2-3% (400-700 personen) van de jeugd tot 18 jaar in Haarlem direct slachtoffer van huiselijk geweld is. Daarvan was 16% bekend bij hulpverlening of politie. Nog eens 2 % (600 personen) van de jeugdigen was indirect slachtoffer (‘getuige’) van huiselijk geweld.
Jaarlijks is 2% (2400 personen) van de volwassen Haarlemse bevolking slachtoffer van huiselijk geweld en komt een kwart daarvan bij hulpverlening of politie terecht. Ieder jaar is 1% (1300 personen) van de volwassen bevolking in Haarlem pleger van huiselijk geweld en komt 28% daarvan bij de hulpverlening of politie.

Conclusies

De uitkomsten waren onderling voldoende consistent. Deze konden verder worden onderbouwd door vergelijking met een tweede in het onderzoek gebruikte methode van omvangschatting met gegevens van de politie. Ook waren de uitkomsten in lijn met de resultaten van eerder onderzoek in Nederland zoals het vragenlijstonderzoek van het Ministerie van Justitie in 1997. Bij de uitkomsten bij de jeugd moet nog een voorbehoud worden gemaakt wegens de kleine aantallen gegevens waar deze op gebaseerd zijn.
Het onderzoek in Haarlem geeft aan dat de gebruikte vangst-hervangst methode geschikt is om de omvang van dit deels verborgen probleem in te schatten. Het is voor het eerst dat deze methode met betrekking tot huiselijk-geweldproblematiek in Nederland is toegepast. De gegevens over de jeugd en over volwassen plegers, en de percentages bekend bij politie of hulpverlening, zijn vooralsnog uniek voor Nederland.

Aanbevelingen

De aanbevelingen in dit onderzoek pleiten voor verdere verbetering van de signalering van huiselijk geweld door professionals. Er is onder meer aan behoefte aan de ontwikkeling en invoering van nog betere en bewezen effectieve signaleringsinstrumenten en deskundigheidsbevordering, en intensievere samenwerking en afstemming rond de hulpverlening.
Tevens zijn aanbevelingen gedaan over de onderzoeksmethode, herhaling van het onderzoek en invoering van de registratie op een grotere schaal.


De omvang van huiselijk geweld in Haarlem. Een schatting met de vangst-hervangst analysemethode, toegepast op de gegevens uit een registratieproject van acht ketenpartners binnen het Haarlemse project Geweld in het gezin. A. Oosterlee, R.M. Vink. GGD Kennemerland Haarlem, februari 2006