Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Instrument om het geweld te deëscaleren

Intieme Oorlog

In de ‘Intieme Oorlog’-methodiek staat het ‘Time-out’-programma centraal. Time-out is het belangrijkste instrument om het geweld te deëscaleren. Cliënten leren zichzelf te beheersen in emotionele situaties, waardoor hun vermogen tot zelfregulering wordt versterkt. Het gaat dus niet om de schuldvraag, maar om de verantwoordelijkheid die cliënten nemen voor deëscalatie.

Korte inhoud

Het ‘Time-out’-programma is eigenlijk een gedragstherapeutische interventie, waarbij zowel de mishandelaar als de mishandelde leren om signalen van psychisch of fysiek geweld serieus te nemen en tijdig uit de escalatie te stappen. Als zij daarin slagen ontstaat er ruimte voor reflectie, waardoor de eigenlijke problemen die de achtergrond van het geweld vormen bespreekbaar worden. In de psychotherapeutische praktijk worden meerdere theoretische modellen toegepast. Behalve de systeemtheorie zijn dat de conflicttheorie, de gedragstherapeutische theorie, de psychodynamica en het conflictoplossende model (Mediation) van de Harvardschool.

Visie/uitgangspunten

Martine Groen en Justine van Lawick, auteurs van het boek Intieme Oorlog, hebben een theorie en een methodiek ontwikkeld voor de behandeling van geweld in partner- en familierelaties. Het systeemtherapeutisch denken vormt de basis van het boek. In de systeemtherapie wordt het individu in de context van de familie en andere primaire verbanden geplaatst.
Kenmerkend voor het geweld in partnerrelaties is het cyclische karakter: het geweld keert telkens terug en vormt een spiraal waarin partners elkaar meeslepen. In het boek is deze spiraal nauwgezet uitgewerkt als een methodisch traject waarlangs de behandeling zich kan voltrekken.

Doel van de methodiek

  • Beëindigen van het geweld door het ontwikkelen en vergroten van het vermogen van cliënten om psychische en relationele problemen op een doeltreffende manier op te lossen.
  • Overdracht en ontwikkeling van theorie en methodiek ten behoeve van hulpverleners.

Doelgroep

Families, partners en kinderen in verschillende relatievormen waar geweld wordt gebruikt.
In tegenstelling tot de autochtone doelgroep is bij allochtone doelgroepen schaamte een belangrijke bron van geweld. In het boek Intieme Oorlog wordt de behandelingsmethodiek voor dit type geweld apart beschreven.

Reikwijdte tot nu toe

  • Startdatum: drs. Martine Groen werkt sinds 1987 in haar eigen praktijk met gezinnen en families waar geweld een veelvoorkomend verschijnsel is. Sinds 1995 maakt het werken met geweldsproblematiek in families deel uit van het reguliere aanbod van het Lorentzhuis.
  • Looptijd: doorlopend. Martine Groen ziet in haar praktijk een duidelijke toename van cliënten met een geweldsproblematiek; in 2003 waren circa 50 paren en gezinnen in behandeling. Ook het aantal paren en gezinnen dat een beroep doet op het Lorentzhuis vanwege geweldsproblematiek neemt nog steeds toe. Momenteel zijn er jaarlijks rond de 50 paren en gezinnen in behandeling vanwege geweldsproblematiek. Daarnaast melden vele paren en families zich met andersoortige problematiek. Tijdens de intake blijkt er dan ook sprake te zijn van geweld in huis.
  • Toepassingsgebied: divers.

Mogelijkheden voor overdracht

De methodiek is overdraagbaar. Daartoe zijn trainingen en opleidingen ontwikkeld door de auteurs van Intieme oorlog.
Het Instituut voor Geschillen (IVG), opgericht door drs. Martine Groen, biedt verwijzers en hulpverleners training en coaching op het gebied van hulpverlening en conflictoplossing. De afgelopen jaren heeft het IVG trainingen verzorgd voor het Steunpunt Huiselijk Geweld Stad en Regio Utrecht, het crisisteam in Rotterdam en de GG&GD’s in Kennemerland, Eindhoven en Antwerpen. Het IVG geeft ook trainingen in (voormalige) oorlogsgebieden, waaronder Bosnië, Kroatië, Macedonië, Kosovo en Montenegro. Het Lorentzhuis Haarlem verzorgt een intensieve opleiding systeemtherapie voor psychiaters, psychologen en maatschappelijk werkers met Vervolg Opleiding of sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen met Vervolg Opleiding. Daarnaast opereren de opleiders van het Lorentzhuis ook op andere GGZ-locaties in Nederland, Vlaanderen en diverse andere landen.

Materialen

Er is veel cursusmateriaal ontwikkeld in de vorm van videofragmenten, overheadsheets en Powerpoint-presentaties.

Publicaties

  • Martine Groen & Justine van Lawick, externe linkIntieme oorlog; over de kwetsbaarheid van familierelaties. Amsterdam: Van Gennep, 2013. 7e herziene en uitgebreide druk, met een nieuw hoofdstuk over vechtscheidingen, waarin Justine van Lawick haar veelbelovende experimentele behandeling van vechtscheidende gezinnen beschrijft.
  • Martine Groen, Geweld en Schaamte: richtlijnen voor de eerstelijnshulpverlening bij relationeel geweld in gezinnen van migranten en vluchtelingen. Utrecht: Vrouwenopvang Utrecht, 2001. ISBN 9080392235.

Praktische gegevens

Naam organisatie: Instituut voor Geschillen (IVG); Lorentzhuis Haarlem
Contactpersonen: Martine Groen; Justine van Lawick
Website: externe linkwww.instituutvoorgeschillen.nl; externe linkwww.lorentzhuis.nl