Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Vormen van preventie

Primaire preventie richt zich op het wegnemen van de factoren die kunnen leiden tot (huiselijk) geweld. Dit gebeurt door middel van voorlichting en educatie gericht op de gehele bevolking.
Secundaire preventie richt zich door voorlichting en educatie op speciale doelgroepen waar (huiselijk) geweld voorkomt. Men wil daarmee de omvang van de problematiek, binnen de doelgroep, verminderen.
Tertiaire preventie richt zich op het verminderen van de negatieve gevolgen of het voorkomen van recidive van (huiselijk) geweld.

Ouderen Veilig Thuis

12-03-2015

Beschrijving van de nieuwe werkwijze rondom ouderenmishandeling

De kern van Ouderen Veilig Thuis is dat hulpverleners de dynamiek leren herkennen van signalen. In een training van een dagdeel leren hulpverleners de overeenkomsten en de verschillen te begrijpen tussen ouderenmishandeling en andere afhankelijkheidsrelaties. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen diverse dynamieken die elk een andere aanpak vragen. Na de training zijn hulpverleners in staat om ouderenmishandeling te signaleren, een inschatting te maken welke dynamiek er speelt en welke hulpmogelijkheden passend zijn bij deze problematiek.

Ouderenmishandeling kent een aantal overeenkomsten met andere afhankelijkheidssituaties zoals kindermishandeling en partnergeweld, maar ook een aantal vormen die typerend zijn voor deze doel-groep. Zaken als (ontspoorde) mantelzorg, verwaarlozing en financieel misbruik komen veel voor bij ouderen die bijvoorbeeld door lichamelijk of geestelijke achteruitgang hun eigen zaken niet meer (goed) kunnen behartigen. Ook speelt er vaak een sterke afhankelijkheid van het (beperkte) netwerk, waardoor de oudere zelf niet snel zal aangeven dat er sprake is van mishandeling en/of misbruik.

Ouderen veilig Thuis maakt een onderscheid tussen vier dynamieken:

Dynamiek van Materieel gewin

Binnen deze dynamiek is er vrijwel altijd moedwillige misbruik / mishandeling. De dader heeft er (vaak) financieel belang bij om de situatie van misbruik in stand te houden en zal hierdoor niet gemakkelijk te motiveren zijn voor hulpverlening. Oplossingen dienen gezocht te worden o.a. in het juridische kader, het notariaat of beschermingsmaatregelen.

Dynamiek van Ziektebeeld, verslaving of LVB

De mishandeling is te herleiden tot een ziektebeeld (van pleger of oudere), een verslaving of het feit dat één van de betrokkene zwakbegaafd is. Meer dan bij andere dynamieken vraagt deze om maatwerk bij de aanpak. Bij de inzet van hulpverlening wordt actief samengewerkt met ketenpartners die specialistische hulp bieden.

Dynamiek van Belast Verleden

Op het moment dat deze dynamiek speelt, is er vaak veel en langdurig geweld in de voorgeschiedenis. Regelmatig komt het voor dat huidige slachtoffers vroeger daders waren en andersom. In eerste instantie wordt ingezet op het stoppen van geweld. Dit gaat echter altijd hand in hand met educatie over patronen van geweld en verwerking.

Dynamiek van Overbelasting

Binnen deze dynamiek is er vrijwel altijd sprake van twee slachtoffers. Het geweld komt voort uit onmacht en/of overbelasting. Hulp is veelal gericht op ontlasting en ondersteuning van de mantelzorger.

pdf-bestandOuderen Veilig Thuis (pdf-bestand, 1,70 MB, via www.samen-veilig.nl)


Van der Krans-Vlug, M., Mulders, M., Van Waveren, L., Van der Horn, R. (2015). Ouderen Veilig Thuis. Een beschrijving van de nieuwe werkwijze rondom ouderenmishandeling. Utrecht: Veilig Thuis, in samenwerking met Movisie.