Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl


< Overzicht typen geweld

Factsheet: De Kindcheck – signaleren van kindermishandeling op basis van oudersignalen

17-11-2018

Deze factsheet is onderdeel van een serie van meer dan 25 factsheets. Het doel van de factsheets is om professionals die werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling te helpen bij het signaleren van specifiek typen geweld, mishandeling, misbruik, verwaarlozing en/of uitbuiting.

Voorbeelden van dergelijke specifieke typen zijn: (ex-)partnergeweld, kindermishandeling, kind-oudergeweld, ouderenmishandeling, ontspoorde mantelzorg, eergerelateerd geweld, stalking, online seksuele intimidatie en mensenhandel.

Hieronder volgen een korte introductie over dit type geweld, een overzicht van de signalen die je erbij kan tegenkomen, en aandachtspunten voor dit type geweld bij het doorlopen van de 5 stappen van de meldcode.

Wat is de Kindcheck

De Kindcheck is onderdeel van de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Doel van de Kindcheck is om meer kinderen in beeld te brengen die ernstig risico lopen mishandeld of verwaarloosd te worden.

De Kindcheck is speciaal bedoeld voor mensen die werken met volwassen cliënten/patiënten, zoals (huis)artsen, verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, psychiaters en psychologen. De Kindcheck houdt in dat je in je contacten met volwassen cliënten/patiënten nagaat of er kinderen in het gezin zijn en inschat of zij veilig zijn.

Signalen: Op welke oudersignalen let je?

Je doet de Kindcheck bijvoorbeeld bij volwassen cliënten/patiënten:

  • met ernstige psychische problemen
  • na een suïcidepoging
  • met een drugs- en/of alcoholverslaving
  • die slachtoffer of pleger zijn van huiselijk geweld
  • die zeer agressief zijn en/of vuurwapengevaarlijk
  • die erg verwaarloosd zijn en/of geen vaste woon of verblijfplaats hebben
  • met een verstandelijke beperking

Ook wanneer een volwassene wordt vastgehouden door politie/justitie is het van belang om de Kindcheck te doen.

Aandachtspunten bij het doorlopen van de 5 stappen in de Meldcode

Bij elke vorm van huiselijk geweld en kindermishandeling dien je als professional de meldcode te gebruiken (zie deze link). Algemene meldcode richtlijnen (zoals de 5 stappen) staan niet op deze factsheet beschreven – bezoek daarvoor de link. Wél staan hier aandachtspunten specifiek voor deze vorm van geweld.

Je doet de Kindcheck in stap 1 van de meldcode bij het in kaart brengen van signalen. Heb je twijfels over de veiligheid van de kinderen, bijvoorbeeld omdat de patiënt een beperkt sociaal netwerk heeft of er geen andere ouder is? Dan doorloop je de stappen van de meldcode. Je legt eerst vast door welke signalen bij de ouder je twijfelt over de veiligheid van de kinderen.

Na het uitvoeren van een positieve Kindcheck (d.w.z. zorgen blijven bestaan na stap 4), ALTIJD melden bij Veilig Thuis. Daarna kan in overleg met Veilig Thuis besproken worden of dan wel welke mogelijkheden de melder heeft om veiligheid te organiseren.

Belangrijk: Om te waarborgen dat de Kindcheck altijd wordt uitgevoerd bij zorgen over volwassen cliënten/patiënten, is het van belang om standaard Kindcheck vragen op te nemen in het cliënten/patiënten dossier. Zo wordt het niet vergeten en kunnen collega’s eerder ondernomen stappen terugvinden.

Feiten en cijfers

Onderzoek naar de Kindcheck laat zien dat er in 91% van de gevallen een vorm van kindermishandeling speelt. Driekwart van deze kinderen waren nog niet bekend bij Veilig Thuis (Diderich et al., 2013).

Door het signaleren op oudersignalen i.p.v. alleen kindsignalen kan er eerder hulp worden ingezet in een gezin. Sinds 2013 is de Kindcheck verplicht onderdeel van de meldcode.

Kinderen van ouders met een psychische stoornis (KOPP) en/of een verslaving (KVO) lopen een verhoogd risico op verwaarlozing doordat ouders als gevolg van persoonlijke problematiek onvoldoende in staat zijn om de zorg te bieden voor hun kind die nodig is (basiszorg, emotionele en affectieve ondersteuning).

Meer informatie

Zie de Bronnen en:

Advies/melden

Neem contact op met de aandachtsfunctionaris van de instelling en/of bel voor advies, melden en/of doorverwijzing naar opvang en/of andere hulp: Veilig Thuis 0800 20 00

Bij acuut gevaar bel 112.

Ontwikkeld door

Deze factsheet is ontwikkeld door De Kindcheck i.s.m. diverse ketenpartners in de strijd tegen kindermishandeling.

Downloads

Deze factsheet is te downloaden als Pdf.

De bronnen zijn ook apart te downloaden.