Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Huisarts centrale rol bij signaleren ouderenmishandeling

09-06-2011

Huisartsen kunnen een centrale rol spelen in het signaleren van ouderenmishandeling. "Vijf procent van de ouderen wordt mishandeld, maar er komen weinig meldingen vanuit de huisartspraktijk: misschien herkennen de huisartsen de signalen niet", aldus Mirjam van Dongen van het Landelijk Platform Bestrijding Ouderenmishandeling (LPBO) dat deze week alle huisartsen en praktijkondersteuners benadert met een signalenkaart.

Zichtbaar letsel, angstig bij aanraking, onsamenhangende verhalen, maar ook tekenen van verwaarlozing zijn signalen die kunnen duiden op mishandeling of op ontspoorde zorg. "Huisartsen zijn vaak nog terug-houdend om hulp in te schakelen of om advies te vragen bij de Steunpunten huiselijk geweld, ze willen nog veel zelf oplossen", zegt van Dongen. "Artsen moeten bij signalen vooral alert zijn en vertrouwen op hun niet pluis gevoel."

Ouderen komen vaak in de praktijk of krijgen huisbezoek van de arts. Als de arts en de praktijkondersteuner de signalen beter gaan herkennen kan veel leed worden voorkomen. Op de signalenkaart van het LPBO staan signalen van ouderenmishandeling, maar vooral ook tips voor de huisarts: raadpleeg deskundigen zoals het steunpunt huiselijk geweld of check hoe collega-artsen deze signalen oppakken. Vooruitlopend op de Meldcode huiselijk geweld staat op de signalenkaart een stappenplan dat de artsen of praktijkondersteuners kunnen volgen bij vermoedens van mishandeling.

Risicofactoren

Onder ouderenmishandeling wordt niet alleen lichamelijke mishandeling verstaan, ook psychische mishandeling, seksueel misbruik, financiële uitbuiting, verwaarlozing en schending van grondrechten zijn vormen van ouderenmishandeling. Risicofactoren zijn toenemende afhankelijkheid, dementie, chronische progressieve lichamelijke of psychiatrische aandoening. Een andere grote risicofactor is overbelasting van de mantelzorger. Die blijkt in de praktijk vaak niet aan te geven dat de zorg voor de oudere te zwaar is en er hulp nodig is. "De huidige generatie ouderen klaagt niet snel en vraagt niet om hulp: dat leidt tot schrijnende situaties", zegt van Dongen. Medewerkers van het Steunpunt huiselijk geweld kunnen in dit soort situaties helpen om samen met de mantelzorger te kijken hoe zonder geweld met de situatie om te gaan. Ook de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) komt binnenkort met een toolkit voor dreigende overbelasting bij mantelzorgers i.s.m het Expertisecentrum Mantelzorg, Mezzo, de VNG en steun van VWS.

World Elder Abuse Awareness Day

Op World Elder Abuse Awareness Day wordt wereldwijd aandacht gevraag voor ouderenmishandeling. In Nederland staat dit jaar de huisartsenpraktijk centraal.