Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Nationaal Rapporteur wil landelijk kader straf bij ontuchtzaken

14-09-2016

Er moet een landelijk kader komen voor straftoemeting in ontuchtzaken. Daarvoor pleit Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen Corinne Dettmeijer in haar onderzoek 'Ontucht voor de rechter'. Uit haar vandaag gepubliceerde rapport blijkt bovendien dat bijna de helft van de volwassen daders geen gevangenisstraf krijgt opgelegd.

Rechters in ontuchtzaken maken onvoldoende duidelijk hoe ze tot hun straffen komen. De rechter noemt allerlei factoren in zijn strafmotivering, maar vermeldt er vaak niet bij hóe deze factoren leiden tot de op te leggen straf. "Als de rechter bijvoorbeeld ingaat op de jonge leeftijd van het slachtoffer, betekent dit dan voor de dader een langere straf? Dit wordt vaak niet duidelijk", aldus Dettmeijer. Naast meer helderheid in de strafmotivering is ook meer uniformiteit in de strafoplegging nodig. Voor zowel daders als voor slachtoffers moet het begrijpelijk zijn waarom een straf wordt opgelegd.

Gevangenisstraffen

De rechter veroordeelt jaarlijks ruim driehonderd daders voor het plegen van hands-on ontucht met een kind. Het gaat hierbij om zedendelicten waarbij sprake is van fysiek contact tussen dader en slachtoffer zonder dat daarbij geweld of dwang wordt uitgeoefend. Op het plegen van ontucht met een kind staan maximum gevangenisstraffen van zes tot twaalf jaar. In de praktijk worden deze strafmaxima bij lange na niet opgelegd. Zo krijgt 43 procent van de volwassen daders geen gevangenisstraf, maar een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf of een taakstraf. Eén op de vijf volwassen daders krijgt een gevangenisstraf die een jaar of langer duurt.

Weinig houvast

Er is geen patroon te ontdekken in de factoren die de rechter noemt in zijn strafmotivering. Ook is vaak onduidelijk hoe zwaar deze factoren wegen, en of bepaalde factoren voor een lichtere of juist zwaardere straf zorgen. Dettmeijer: "Waar de rechter in de ene zaak oordeelt dat de lange duur van het misbruik tot een hogere straf leidt, besteedt de rechter in andere zaken hier in het geheel geen aandacht aan." Dit biedt weinig houvast voor de dader, voor het slachtoffer en de maatschappij. Het is van belang dat de straffen transparant en begrijpelijk zijn, en daardoor beter voorspelbaar. "Daarom moet er een landelijk kader komen voor de straftoemeting in ontuchtzaken."

Opmerkelijk is bovendien dat enkele factoren tegen de verwachting in géén rol spelen bij de hoogte van de straf. "Als de dader al eerder werd veroordeeld voor een zedendelict dan zou je verwachten dat dit een langere gevangenisstraf oplevert. Dit is nu niet het geval", aldus de rapporteur.

Meer informatie

externe link Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen