Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Familierechters gaan vechtscheidingen anders aanpakken

25-11-2016

De Raad van Rechtspraak heeft een visiedocument opgesteld om te voorkomen dat de gang naar de rechter bijdraagt aan de negatieve gevolgen van vechtscheidingen voor kinderen. Daarbij staat het belang van het kind altijd voorop.

Verschillende vernieuwingen worden momenteel al op proef in de praktijk gebracht en door wetenschappers gevolgd. Een aantal van de pilots hebben in de praktijk al bewezen te werken. Dit is voor de Rechtspraak reden om te besluiten deze best practices op landelijk niveau binnen de familierechtspraak in te voeren.

Regierechter

Een belangrijke verandering is dat altijd een regierechter wordt aangewezen, die alle geschillen rondom de scheiding behandelt, of het nu gaat om boedelscheiding of de verdeling van de zorg voor de kinderen. De rechter praat met de ouders en de kinderen en verzamelt zoveel mogelijk informatie. Zo krijgt de rechter een goed beeld van wat er allemaal speelt in een gezin en wat er nodig is om dat snel en goed op te lossen.

Dossiers scannen

Aan de hand van het dossier wordt vooraf de ernst van de zaak ingeschat. Hoe complex zijn de problemen, is er kans dat het uit de hand loopt, zijn er financiële kwesties die snel opgelost moeten worden? Zo nodig wordt snel een zitting gepland, waar de benodigde instanties vertegenwoordigd zijn, zodat direct knopen doorgehakt kunnen worden. Ook kan extra tijd worden uitgetrokken voor zo’n zitting. Bij het scannen van het dossier wordt bovendien bekeken of mediation mogelijkheden biedt. In dat geval stimuleert de rechtbank de ouders om dat eerst te proberen.

Afspraken over hulp
In Noord-Nederland hebben familierechters afspraken gemaakt met hulpverleners en gemeenten over de hulp die ouders en kinderen kunnen krijgen. Daardoor kunnen zij mensen gericht doorverwijzen en staat vooraf al vast dat de gemeente die hulp financiert. Dat scheelt heel veel tijd en vergroot de kans dat mensen op de juiste plek terechtkomen. De Raad van Rechtspraak vindt het van groot belang dat zo’n uniform hulpaanbod overal in het land beschikbaar komt en neemt het initiatief om tot afspraken te komen met betrokken instellingen en gemeenten.

Belangenbehartiger voor het kind

Met de inzet van gedragsdeskundigen (psychologen, orthopedagogen) die als ‘bijzondere curator’ de belangen van het kind behartigen, is de afgelopen tijd bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant veel ervaring opgedaan. Zo’n curator praat met alle gezinsleden, brengt de totale situatie in kaart en zoekt vervolgens oplossingen. De curator zorgt ervoor dat de stem van het kind wordt gehoord, laat ouders het effect van hun gedrag op de kinderen inzien en voorziet de rechter van extra informatie. De Rechtspraak wil ook daar landelijk mee verder, maar moet eerst afspraken maken over de financiering.

Samenhang

In samenhang zullen deze maatregelen ervoor zorgen dat minder kinderen beschadigd raken als hun ouders gaan scheiden, hoopt het Landelijk Overleg Vakinhoud Familierechters. Daar kan ook de wijziging in de procedure aan bijdragen waar de Rechtspraak voor pleit. In de huidige situatie staan ouders tegenover elkaar in de rechtszaal, als verzoeker en verweerder. Vervolgens vraagt de rechter diezelfde ouders om samen aan de beste oplossing voor de kinderen te werken. Dat gaat veel beter als zij zich gezamenlijk tot de rechter kunnen wenden en niet als strijdende partijen, is de verwachting.

Downloads

pdf-bestandVisiedocument Rechtspraak (echt)scheiding ouders met kinderen (pdf-bestand, 448kB, via www.rechtspraak.nl)