Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Praktijkadviezen voor vrouwen

Wanneer u de risicosignalen van gewelddadig gedrag begrijpt en onderkent, kunt u zichzelf en uw partner jaren van pijn en verdriet besparen. Wanneer degene met wie u omgaat geweld tegen u gebruikt, zou het goed zijn voor u om de mate van zijn potentiële geweld te analyseren. Hier volgt een aantal risicofactoren voor gevaar in intieme relaties:

  • Uw partners beschrijving van het afwijzende en beschaamd makende gedrag van zijn ouders, vooral van zijn vader.
  • Uw partners herinneringen aan fysiek geweld tegen hem en zijn moeder.
  • Uw partners persoonlijke kenmerken zoals regelmatige woede en jaloezie of een intense angst voor verlating.
  • Uw partners traumasymptomen, zoals regelmatige slaapstoornissen en nachtmerries, gaten in zijn geheugen voor bepaalde gebeurtenissen, paniekaanvallen, huilen en depressie.
  • Uw partners alcohol- en drugsgebruik om zijn innerlijke pijn te verdoven.
  • Uw partners verwijtende attitude: houdt hij u verantwoordelijk voor zijn gedrag en gevoelens? Blijft hij erbij dat alles altijd uw fout is?
  • Uw partners cyclische, telkens terugkerende stemmingswisselingen die niets te maken lijken te hebben met u, maar die de indruk geven dat u alleen maar goed of alleen maar slecht bent (een madonna of een hoer).

Wanneer u denkt dat uw partner een aantal van deze risicofactoren in zich draagt, stel u dan de volgende vragen:

  • Lijkt het alsof hij twee mensen tegelijk is, één kant van zichzelf Iaat zien aan zijn vrienden en het publiek en de andere kant aan u?
  • Gaat hij door een cyclus van opbouwen van spanning, explosie en verzoening?
  • Is hij eerder gewelddadig naar u geweest? Een keer? Twee keer
  • Waren dit geïsoleerde gebeurtenissen gekoppeld aan een bepaalde uitlokkende situatie, of lijkt zijn gewelddadige gedrag zonder enige aanleiding op te komen?
  • Gaat zijn fysieke aanval gepaard met verbale aanvallen, zoals u een heks noemen, een slet of een hoer?
  • Hebt u ooit uw werk moeten verzuimen vanwege de gevolgen van het geweld?
  • Hebt u ooit make-up gebruikt of een zonnebril om een blauwoog te verbergen, of verborg u een en ander door tegenover uw huisarts of collega een fantasie-reden op te geven voor uw blauwe plekken die u opliep bij een aanval?

Wanneer uw partner bij herhaling gewelddadig is geweest of als zijn gewelddadige gedrag verband houdt met zijn persoonlijkheid - dat wil zeggen gepaard gaat met jaloezie, verwijten maken en cyclische oplevingen - heeft hij hulp nodig om hiermee op te houden.

Ofschoon wetenschappelijk onderzoek aantoont dat ongeveer een derde van de gewelddadige mannen spontaan weerstand weet te bieden aan nieuwe aanvallen, hebben veel van dergelijke mannen hun vrouwen minstens een keer geslagen. Hun geweld wordt niet door hun persoonlijkheidsstructuur aangedreven, het doet zich niet bij herhaling voor en stamt ook niet van binnenuit. Maar als het geweld zich bij herhaling voordoet, en als het meerdere vormen aanneemt -emotioneel en fysiek - zal het waarschijnlijk zonder ingrijpen van buitenaf niet ophouden.

De eerste stap bij het zoeken naar dat ingrijpen is zorgen voor eigen veiligheid:

  • Bel de politie als u zich lichamelijk bedreigd voelt.
  • Zoek of maak een veilige plek in huis waarin u zichzelf kunt barricaderen en waar toegang is tot een telefoon.
  • Neem een mobiele telefoon voor noodgevallen.
  • Bouw een ondersteunend netwerk op van vrienden en familie waar u naar toe kunt vluchten ongeacht het uur van de dag.
  • Het is belangrijk om uw partner te zeggen dat u bang bent. Maar wanneer u dat doet, vergewis u er dan van dat hij u kan horen.
  • Onderkent hij zijn woede niet alleen als hij in de verzoeningsfase zit maar ook wanneer u er over wilt praten?

Onder geen enkele omstandigheid moet u accepteren dat u de schuld krijgt voor zijn woedeaanvallen en zijn gewelddadige gedrag. Dit zijn zijn gevoelens en gedragingen! Wanneer hij de verantwoordelijkheid daarvoor niet kan accepteren, zal hij ze ook nooit kunnen veranderen.

Houd ook in gedachten dat gewelddadig gedrag dat gebaseerd is op zijn persoonlijkheidsstructuur de mishandelaar tot vele doelen dient:

  • Het geeft hem gevoel van macht.
  • Het sterkt zijn wankele identiteit.
  • Het stelt hem in staat u onder controle te houden en ruzies te ‘winnen’.

Het is niet waarschijnlijk dat uw partner deze gewoonten gemakkelijk kwijtraakt. Praten over hun gewelddadigheid doet in veel mannen gevoelens van schaamte ontstaan. En dat op zijn beurt verhoogt weer het woedeniveau. Probeer niet om uw partners therapeut te zijn. Beperk u tot uw eigen angsten voor hem.

Praat in de 'ik'-vorm, bijvoorbeeld 'ik word bang (of geïrriteerd) wanneer je zo schreeuwt', in plaats van in de 'jij'-vorm zoals 'je schreeuwt altijd tegen mij'. Sta erop dat hij therapeutische hulp zoekt. Als hij terugkrabbelt, moet u serieus overwegen om bij hem weg te gaan.

Als u bij hem weggaat, heeft u een plan van actie nodig. Een belangrijke stap is om een vrouwenondersteuningsgroep te zoeken waar u kunt praten over uw zorgen en die veiligheid kan bieden in uw leven. Het is goed om een tijd met andere vrouwen te gaan samenwonen, voor een aantal maanden -een jaar is nog beter. Dit is de maximale risicoperiode voor 'stalking' (hinderlijk volgen, HP) en herhaald en escalerend geweld. U zult steun en veiligheid nodig hebben. Als u zich opgejaagd of achtervolgd voelt door hem, kan een straatverbod, opgelegd door de rechter, soms helpen.

Denk eraan, u kent uw partner beter dan wie dan ook. Gewelddadige mannen hebben zeer persoonlijke gedragspatronen. Sommige reageren op het dreigement van de vrouw dat ze hem zal verlaten met hulp zoeken bij een therapeut. Andere worden juist nog labieler en dreigender. U zult dit in overweging moeten nemen wanneer u uw strategie gaat plannen. Wanneer u hem wilt verlaten, let er dan op dat u veilig bent voordat u uw vertrek aan uw partner aankondigt. En neem nota van zijn reactie ten behoeve van gelijksoortige situaties in de toekomst. Sommige mannen komen nooit van hun gewelddadigheid af, andere veranderen spectaculair, de meeste vallen tijdens hun veranderingsproces wel een keer terug.

  • Kunt u omgaan met zijn terugval?
  • Heeft uw partner al eerder bij herhaling beloofd te veranderen en is hij toch vaak weer teruggevallen in zijn oude gedrag?
  • Zo ja, waarom blijft u dan bij hem?

Ik stel deze vragen alleen maar als een leidraad opdat u uw eigen situatie kunt inschatten. De beslissing om te blijven of weg te gaan is aan u alleen. Het is een moeilijke beslissing. Wanneer dit boek u helpt om de wortels van uw partners gewelddadigheid beter te begrijpen, kunt u een beter onderbouwd besluit nemen.

Deze Praktijkadviezen zijn afkomstig uit het boek De partnermishandelaar, een psychologisch profiel. Donald G. Dutton, Susan K. Golant en HansPijnaker. Bohn Stafleu Van Loghum, 2000. ISBN 90 313 3451 0.