Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Huwelijksdwang - een verbintenis voor het leven

Een verkenning van de aard en aanpak van gedwongen huwelijken in Nederland.

De impact van een gedwongen huwelijk is voor slachtoffers vaak groot. Daarom bestaat vanuit de politiek de vraag wat de (juridische) mogelijkheden zijn om dit fenomeen aan te pakken.
In dit onderzoek worden de volgende vragen beantwoord:

  • Wat wordt verstaan onder gedwongen huwelijken?
  • In welke vorm(en) komt dit fenomeen in Nederland voor?
  • Zijn er afdoende (strafrechtelijke) instrumenten om hiertegen op te treden?

Volgens de in 2005 opgestelde werkdefinitie gaat het bij een gedwongen huwelijk om een huwelijk waarbij een of beide huwelijkspartner(s) geen eigen zeggenschap heeft (hebben) over de sluiting van de huwelijksverbintenis en daarmee (liever) niet instemt. Onder deze situatie wordt mede begrepen het wel meewerken aan de formele (wettelijke) huwelijkshandelingen doch onder lichamelijke of geestelijke bedreiging. Het definiƫren van het fenomeen heeft nog niet geleid tot een grootschalige en gestructureerde aanpak van gedwongen huwelijken. Sterker nog: slechts enkele politieregio's en hulpverleningsinstanties zijn op de hoogte van het fenomeen. En van deze instanties weet niet meer dan een fractie hoe ze het daadwerkelijk aan kunnen pakken.

Mede daarom geven experts in het rapport aan wat zij exact verstaan onder gedwongen huwelijken en in welke vormen dit fenomeen voorkomt in Nederland. Tevens biedt het rapport zowel juridische als niet-juridische handvatten om gedwongen huwelijken tegen te gaan. Dit resulteert in een pakket aan mogelijkheden voor zowel hulpverleningsinstanties als experts op het gebied van het privaat-, straf- en vreemdelingenrecht.

Dat het niet bij deze maatregelen eindigt, blijkt uit de suggesties die experts doen om de definitie te heroverwegen. Kennelijk is de aandacht voor gedwongen huwelijken in Nederland nog dermate recent dat de discussie over de definitie en de aanpak van het fenomeen nog niet geheel is uitgekristalliseerd. Dit onderzoek biedt hiervoor een eerste aanzet.
externe linkKorte samenvatting ontleend aan Beke )
Er is ook bij Adivies- en onderzoeksgroep Beke een pdf bestanduitgebreide samenvatting (pdf, 337 Kb) (via beke.nl) beschikbaar.
Mogelijkheid tot externe linkbestellen via Beke

Zie ook informatie op de externe linkwebsite van het WODC met o.a. eem link naar de volledige tekst


Cornelissens, A., Kuppens, J. & Ferwerda, H. (2009). Huwelijksdwang - een verbintenis voor het leven: Een verkenning van de aard en aanpak van gedwongen huwelijken in Nederland. Arnhem: Advies- en onderzoeksgroep Beke, WODC.