Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Tekst inaugurele rede

Met recht 'n zorg: Overdenkingen bij wet- en regelgeving over geweld in de privésfeer

Op 12 december 2009 sprak Renee Römkens haar inaugurale rede, met deze titel, uit aan de Universiteit van Tilburg.

Geweld in de privésfeer is pas de laatste dertig jaar een kwestie van overheidszorg en wet- en regelgeving geworden. Dat is op zichzelf een goede zaak. Maar de nieuwste aanpak, waarin politie en justitie meer moeten arresteren en vervolgen, brengt ook onbedoeld negatieve gevolgen met zich mee. Het is niet alleen twijfelachtig of het werkt om daders te weerhouden van herhaling. De weerbaarheid van slachtoffers is er vaak evenmin mee gediend. betoogt hoogleraar Interpersoonlijk geweld Renée Römkens.

Sinds de opening van het eerste Blijf-van-mijn-lijf-huis in 1974 is de aanpak van geweld binnen gezinnen op veel fronten verbeterd. De overheid heeft zich definitief ontfermd over bescherming van en hulp aan de slachtoffers en aanpak van de daders. Maar recente ontwikkelingen in die aanpak bieden ook reden tot zorg, aldus hoogleraar Renée Römkens.

Opvallend is bijvoorbeeld dat onder Nederlanders geweld tussen partners steeds meer als een sekseneutraal relatieprobleem wordt gezien, alsof vrouwen en mannen evenveel kans lopen om slachtoffer van geweld te worden omdat de emancipatie 'voltooid' zou zijn. Daartegenover staat het beeld dat in allochtone kringen de vrouw bij uitstek het slachtoffer is van onderdrukking en geweld van de man. Daarmee wordt echter voorbijgegaan aan de diversiteit binnen etnische minderheidsgroepen en wordt het geweld onder autochtone Nederlanders gebagatelliseerd en als niet-cultureel neergezet. Volgens Römkens moet de invloed van etniciteit en sekse in alle culturen, ook de Nederlandse, worden onderzocht. In het kader van haar leerstoel wordt bijvoorbeeld een vergelijking gemaakt tussen Marokkaanse en Nederlandse jongens die in aanraking zijn gekomen met de politie, om meer inzicht te krijgen en culturele aspecten van de geweldsproblematiek.

Een andere ontwikkeling is dat politie en justitie harder optreden bij huiselijk geweld. Dat is bedoeld om meer plegers aan te houden en te vervolgen en de aangiftebereidheid van slachtoffers vergroten. Maar de harde aanpak heeft ook tot gevolg dat de zorg en ondersteuning van het slachtoffer naar de marge is verdrongen. Slachtoffers krijgen weliswaar hulp aangeboden, maar besluiten over arrestatie of vervolging van de dader gaan buiten hen om. Hun mening telt soms helemaal niet mee, omdat de staat beter zou weten wat goed voor hen is. Dat is niet bevorderlijk voor de weerbaarheid van het slachtoffer, aldus Römkens. Overheidsingrijpen bij geweld in de privésfeer is een noodzakelijke, maar moeilijke taak. Het is cruciaal om de stem van het slachtoffer daarin te horen.

pdf bestandVolledige tekst inaugusrale rede Met recht 'n zorg (pdf, 655 Kb) (via Tilburg University
Repository)