Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Ouderenmishandeling in Nederland

16-06-2015

Inzicht in kennis over omvang en achtergrond van ouderen die slachtoffer zijn van ouderenmishandeling

Op verzoek van het ministerie van VWS heeft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) actuele kennis over de omvang en aard van ouderenmishandeling in Nederland bijeengebracht. Bijdragen van diverse onderzoeksinstellingen zijn gebundeld.

De bijeengebrachte bronnen zijn:
1. een kwalitatief onderzoek onder ouderen experts en professionals door de Leyden Academy on Vitality and Ageing,
2. een grootschalige enquête onder ouderen van de GGD’en, het CBS en het RIVM naar huiselijk geweld,
3. de meldingen van ouderenmishandeling bij Steunpunten Huiselijk Geweld, die jaarlijks (t/m 2014) door Movisie werden verzameld,
4. het Barometeronderzoek, een enquête onder professionals en vrijwilligers in zorg en welzijn van het Verwey-Jonker Instituut en
5. gegevens van het meldpunt bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg, die door Bureau Beke zijn geanalyseerd.

Aantal meldingen van slachtoffers stijgt jaarlijks

Het aantal meldingen stijgt sinds de eerste inventarisatie in 2010 ieder jaar. Dit betekent niet dat het aantal gevallen van ouderenmishandeling stijgt. Het laat zien dat in meer gevallen de mishandeling wordt onderkend, gemeld, en er hulp wordt gezocht.

Psychisch geweld

In bijna alle bronnen – op de meldingen bij de IGZ na - wordt psychisch (vaak verbaal) geweld het vaakst gezien. Dat bij de IGZ vaker fysiek geweld wordt gemeld, heeft er mogelijk mee te maken dat fysieke mishandeling beter te bewijzen is dan psychisch geweld. Vaak hebben slachtoffers te maken met meerdere vormen van geweld. Seksueel geweld werd sporadisch gemeld. Of deze vorm echt nauwelijks voorkomt, is niet zeker. Mogelijk speelt hier het taboe een nog sterkere rol dan op de ander vormen van mishandeling. Ook bij andere vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties (bijv. kindermishandeling, huiselijk geweld) wordt deze vorm veel minder vaak gemeld.

Aantal slachtoffers

De bundel laat zien hoe de wijze van onderzoek invloed heeft op het aantal slachtoffers dat gevonden wordt. Dit hangt onder meer samen met verschillen in definitie, perceptie door ouderen zelf en vraagstelling in de onderzoeken. Daarmee is deze informatie een vertrekpunt voor vervolgonderzoek.

externe linkOuderenmishandeling in Nederland. Inzicht in kennis over omvang en achtergrond van ouderen die slachtoffer zijn van ouderenmishandeling (via scp.nl)


Plaisier, I., Klerk, M. de (red.). (2015).Ouderenmishandeling in Nederland. Inzicht in kennis over omvang en achtergrond van ouderen die slachtoffer zijn van ouderenmishandeling. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.
ISBN 978 90 377 0748 9. Prijs € 15,75.