Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Toeleiding zorg bij kindermishandeling

27-01-2015

Onderzoek naar toeleiding hulpverlening vanuit Bureau Jeugdzorg

In opdracht van ZonMw heeft het IVO dossieronderzoek uitgevoerd om inzicht te geven in de problematiek van gezinnen waar kindermishandeling speelt, de hulpverlening waar gezinnen naar toe worden doorverwezen, en op basis van welke overwegingen dit gebeurt.

Deze informatie geeft betrokken organisaties overzicht over de achtergrond en problematiek van deze gezinnen en het proces van zorgtoeleiding. Het onderzoek geeft gemeenten inzicht in de complexe doelgroep waarvoor zij sinds dit jaar verantwoordelijk zijn. Het toont aan dat specifieke expertise nodig is om deze gezinnen de benodigde hulpverlening te bieden.

Onderzoeksvragen

  1. Met welke problematiek krijgt Bureau Jeugdzorg te maken bij gevallen van kindermishandeling en op welke wijze wordt deze problematiek beoordeeld? Is er sprake van triage en/of risicotaxatie? Hoe wordt onderscheid gemaakt tussen hoog en laag risico?
  2. Op basis waarvan wordt de keuze voor een bepaalde interventie/hulpverlening gemaakt?
  3. Naar welke instantie, hulp of interventie worden gezinnen die bij Bureau Jeugdzorg worden aangemeld inzake kindermishandeling doorverwezen (of niet doorverwezen)?

Onderzoeksaanpak

Om de onderzoeksvragen te beantwoorden zijn in totaal 221 dossiers bij drie verschillende Bureaus Jeugdzorg geanalyseerd (Rotterdam, Limburg en Midden en Zuid-Kennemerland). Daarnaast zijn medewerkers van deze drie en zeven andere Bureaus Jeugdzorg geïnterviewd over hun werkwijze. Tot slot is een verdiepende (kwalitatieve en kwantitatieve) analyse gemaakt van kinderen die getuige zijn van geweld tussen hun ouders.

Conclusies

Uit het onderzoek komt een aantal zorgpunten naar voren:

  • Hulpverlening voor kinderen specifiek gericht op de behandeling van trauma’s kan pas worden ingezet nadat de thuissituatie gestabiliseerd is en de veiligheid in het gezin gewaarborgd is. Dit kan ervoor zorgen dat kinderen hiervan ernstige, nadelige gevolgen ondervinden, doordat de problemen die zij ervaren als gevolg van kindermishandeling hierdoor langdurig aanhouden en intensiveren.
  • Er zijn veel regionale verschillen, zowel in de werkwijze van Bureau Jeugdzorg als in het zorgaanbod dat beschikbaar is. Gezinnen zijn afhankelijk van de zorg die er in hun regio wordt aangeboden door de aanbieder(s) van Jeugd & Opvoedhulp. In sommige regio’s is slechts één zorgaanbieder actief. De regionale verschillen in het aanbod van jeugdzorg zullen door de transitie jeugdzorg waarschijnlijk nog groter worden.
  • Bureau Jeugdzorg kan soms weinig doen als de problematiek zich het in ‘grijze gebied’ bevindt, dus (nog) niet ernstig genoeg is voor de rechtbank om een juridische maatregel uit te spreken. Deze gezinnen doorlopen hierdoor vaak een langdurig hulpverleningstraject in het vrijwillige kader, veelal zonder gewenst resultaat. De vraag is of deze gezinnen na 1 januari 2015 bij de verschillende wijkteams voldoende in beeld blijven.

pdf-bestandToeleiding naar zorg bij kindermishandeling. Inzicht in de toeleiding naar hulpverlening vanuit Bureau Jeugdzorg (pdf-bestand, 1,13 MB, via ivo.nl)

Factsheet pdf-bestandDe kwetsbare positie van kinderen bij geweld tussen de ouders (pdf-bestand, 422,7 KB, via ivo.nl)


Cobussen, M., Hammink, A., Graaf, I. de, Wits, E., Mheen, D. van de. Toeleiding naar zorg bij kindermishandeling. Inzicht in de toeleiding naar hulpverlening vanuit Bureau Jeugdzorg. (2014). Rotterdam: IVO.