Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Wordt vervolgd: experts over trends en ontwikkelingen in huiselijk geweld

In deze publicatie beschrijft en beschouwt MOVISIE de huidige en verwachte ontwikkelingen en trends in de omvang, dynamiek, preventie en aanpak van huiselijk geweld, op basis van interviews met vijftien experts.

Aard en omvang

Over de omvang van huiselijk geweld denken de meesten dat die, na een tijdelijke toename door de recessie, zal afnemen, door betere preventie en een steeds effectievere aanpak. Door demografische factoren zullen sommige vormen van huiselijk geweld toenemen in omvang en andere afnemen, verwacht men. Ouderenmishandeling zal toenemen door de vergrijzing. Huiselijk geweld door en tegen kinderen en pubers zal in absolute zin afnemen door de vergrijzing. Door de toename van het aantal migranten en kinderen van migranten zal huiselijk geweld onder die groepen in absolute aantallen toenemen. Een zorgwekkende ontwikkeling waarop verschillende geïnterviewden wijzen, is dat er steeds meer kinderen pleger zijn. ‘Er komen nu al meldingen van ouders die mishandeld worden door hun kind van nog geen 13 jaar.’ (p.33). De verwachting is dat het aantal meldingen van huiselijk geweld/kindermishandeling zal stijgen, onder andere door de invoering van de verplichte meldcode, maar het aantal aangiften en processen-verbaal weinig of niet.

Beleid

Het overheidsbeleid zal vooral in het teken komen te staan van verbetering en aanpassing, men verwacht geen ingrijpende beleidswijziging. Aanpassingen van de Wet tijdelijk huisverbod en de Wmo, alsmede de invoering van een verplichte meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling, staan op stapel. De noodzaak om te investeren in kwaliteitsverbetering van de aanpak en preventie komt onder druk te staan door de financiële effecten van de economische crisis op de uitvoeringspraktijk, voorzien de geïnterviewde ketenpartners.

Aanpak

De ketenaanpak is nu nog verre van optimaal, maar zal stap voor stap beter worden, verwacht de meerderheid van de geïnterview-den. De ontwikkeling naar een gedeelde visie van politie, justitie en hulpverlening op wat een effectieve aanpak is, zal doorzetten, en zaken als casusoverleg, het Veiligheidshuis, het Tijdelijk Huisverbod, de groei van de Steunpunten Huiselijk Geweld in hun rol van zorgcoördinator en organisator van casusoverleg, werken als katalysatoren voor een steeds betere aanpak.

Preventie

Preventie moet en zal meer aandacht krijgen van overheden, politie/justitie en hulpverlening, verwachten de meeste geïnterviewden. Op de agenda voor de nabije toekomst staan: het systematischer inspelen op risicofactoren voor huiselijk geweld en risicogezinnen eerder en beter begeleiden. ‘Als je de intergene-rationele overdracht van huiselijk geweld niet aanpakt, zal de omvang van huiselijk geweld niet substantieel afnemen’ (p. 34). In de hulpverlening, maar ook in de visie en praktijk van de politie, is definitief de switch gemaakt van dader-slachtoffer-denken naar systeem-denken en het integraal aanpakken van het huiselijk geweld en de andere problemen in multiprobleemgezinnen. Eén gezin/familie - één plan. Wat nog ontbreekt is: één financieringsstroom.

Andere professionals

‘Het achter de voordeur kijken en zo nodig ingrijpen’ lijkt zowel door de overheid c.q. politie/justitie en hulpverlening als ook door de burgers volledig geaccepteerd te zijn. Daarnaast wordt opge-merkt dat steeds meer professionals uit andere domeinen dan politie, justitie en hulpverlening, en vrijwilligers een actieve rol gaan spelen in preventie en melding van (dreigend) huiselijk geweld. Zoals: leerkrachten, verloskundigen en kraamverzorgen-den, huisartsen en dierenartsen, bedrijven die ‘in huis komen’. De verwachting is dat die trend zal doorzetten. ‘Woningbouwverenigingen die slachtoffers een veilige woning aanbieden, bedrijven die slachtoffers een veilige werkplek aanbieden’ tot ‘dameskappers en verenigingen en clubs die gaan letten op signalen van huiselijk geweld.’(p. 53). In de beeldvorming dreigt sekseneutralisering en etnicisering – de misvatting dat huiselijk geweld net zo vaak gepleegd wordt door vrouwen als door mannen en de misvatting dat huiselijk geweld vooral veel voorkomt onder migrantengroepen in Nederland.

Internationaal

De ontwikkelingen in de rest van Europa en de wereld zullen niet alleen als inspiratiebron gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld de opzet van het Oranjehuis. Er zullen ook steeds meer formele samenwerkingsverbanden komen en (Europese) juridische kaders.

pdf bestandDownload het rapport: Wordt vervolgd (pdf, 326Kb)

Extra edities van E-Nieuws huiselijk geweld


Meintser, N. (2010).Wordt vervolgd: experts over trends en ontwikkelingen in huiselijk geweld. Utrecht: Movisie.