Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Twee stappen vooruit, één terug

04-10-2012

Over het beleid en aanpak van eergerelateerd geweld in de afgelopen tien jaar en het oordeel van een aantal NGO’s en zelforganisaties van migranten over dit beleid.

Evaluatie overheidsbeleid en aanpak eergerelateerd geweld

In Deel 1 wordt beschreven hoe het politieke klimaat in Nederland rond immigratie en integratie de afgelopen jaren (vanaf eind ’90) veranderde van een paternalistische, ‘tolerante’ houding tegenover migranten, in een strenge en veeleisende houding. De overheid nam onder invloed van het maatschappelijk debat steeds meer maatregelen om de immigratie te beperken en het integratiebeleid afschafte. Inburgeren werd voornamelijk de verantwoordelijkheid van de immigrant zelf. In dezelfde periode bracht een aantal NGO’s en (migranten)vrouwenorganisaties eergerelateerd geweld ter discussie. Dit deden zij ondanks het gevaar voor (verdere) stigmatisering van migranten en het risico op uitsluiting van migrantengroepen uit de Nederlandse samenleving. Het kenmerkt de moed van deze organisaties dat zij desondanks de problemen op de agenda zetten, bij zowel de politiek, de media als binnen de (eigen) gemeenschappen.
Eergerelateerd geweld kwam vanaf 2003 hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Het overheidsbeleid betreffende eergerelateerd geweld wordt vervolgens in kaart gebracht. Hierin was een belangrijke rol voor het interdepartementale Programmabureau Eergerelateerd Geweld weggelegd, dat vanuit het ministerie van Justitie de aanpak coördineerde. Dit bureau probeerde verdere stigmatisering van migranten te voorkomen door een grote taak in de preventie te geven aan de migranten(vrouwen)organisaties. Deze organisaties namen zelf een
duidelijke rol op zich als ‘probleemoplossers’ en startten projecten om in hun achterban een mentaliteitsverandering op gang te brengen.
In vogelvlucht wordt de Nederlandse praktijk beschreven, van opsporing en vervolging, opvang en hulpverlening tot en met preventie en voorlichting. De meeste projecten en activiteiten werden financieel ondersteund door de landelijke of lokale overheid. Elf ‘good practices’ van zelforganisaties en NGO’s zijn uitgebreid beschreven in Deel II.

Bevindingen van zelforganisaties en NGO’s

Voor deel II van dit rapport werden dertien vrijwilligers en professionals van non-gouvernementele organisaties en zelforganisaties van migranten geïnterviewd over hun mening over het overheidsbeleiden de aanpak van eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en/of achterlating.
Zij zien een positieve beweging, want de bespreekbaarheid en bewustwording binnen de culturele gemeenschappen nam toe. Zij ervaren ook de waardering van de overheid voor hun aandeel hierin.
Een kantekening plaatsen ze bij het feit dat zij met kortlopende projecten moeten werken. Veel van wat is opgebouwd wordt na korte tijd alweer afgebroken. Terwijl het tot stand brengen van een mentaliteitsverandering in de gemeenschappen een lange weg is. Tegelijk ervaart men door alle politieke en media aandacht een stigmatisering van migranten en meer weerstand bij hun achterban om steeds maar weer met de problemen geconfronteerd te worden.

Goede praktijken

Ook werd de respondenten gevraagd naar hun ‘good practices’, waarvan er elf in dit rapport beschreven zijn.

  1. Als ik haar was
  2. Bespreekbaar maken van huiselijk geweld in allochtone kring
  3. Hand in hand tegen huwelijksdwang
  4. Aan de goede kant van de eer
  5. Changemakers Eergerelateerd Geweld
  6. De Zwarte Tulp
  7. Ken uw rechten!
  8. Veilige Haven
  9. Meldpunt Eergerelateerd Geweld Amsterdam
  10. Van huis uit
  11. Opvang EVA

De redenen waarom deze praktijken succesvol zijn: ‘van onderop’ werken, het gebruik van taal en begrippen die aansluiten bij de achterban, de kennis en kunde van de medewerkers, de samenwerking met de professionele ketenpartners in de regio en het zorgen voor inbedding en continuïteit van de activiteiten.

pdf bestandDownload de volledige tekst van Twee stappen vooruit, één terug (pdf, 484 Kb)


Bakker, H., Meintser, N., & Snelders, P. (2012).Twee stappen vooruit, één terug. Bestrijding van eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en achterlating. Politiek klimaat, beleid en aanpak in Nederland. Utrecht: Movisie.