Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

huiselijkgeweld.nl

Juridische en psychosociale aspecten van seksueel geweld

Zedenalmanak

23-03-2003

De zedenalmanak biedt praktische informatie over een zeer groot aantal juridische en psychosociale aspecten van seksueel geweld. In deze tweede geheel herzien druk zijn de wijzigingen in wetten en beleid, alsmede de ontwikkelingen in rechtspraak met betrekking tot seksueel geweld vanaf 1997 tot en met 2001 verwerkt.

Opbouw van de zedenalmanak

De Zedenalmanak bestaat uit een viertal boekjes:

pdf bestandDeel 1: achtergronden (pdf, 294 Kb)
Dit deel geeft algemene achtergrondinformatie over seksueel geweld als maatschappelijke problematiek (omvang, aard, gevolgen). Ook wordt geschetst welke trajecten een slachtoffer van seksueel geweld kan doorlopen na het gebeurde en welke organisaties en instanties daarbij betrokken zijn. Het traject voor jeugdige slachtoffers komt apart aan de orde, omdat dit duidelijk afwijkt van het volwassenentraject.

pdf bestandDeel 2: hulp en bijstand (pdf, 387 Kb)
Deel 2 is geheel gewijd aan de verschillende vormen van hulp en bijstand die beschikbaar zijn voor slachtoffers van seksueel geweld. Er wordt aandacht besteed aan de eerste opvang van slachtoffers, aan vervolghulpverlening en de hulp en bijstand op juridisch en financieel gebied. De verschillende aanbieders van hulp en bijstand worden kort beschreven en er worden adviezen voor doorverwijzing gegeven. Afsluitend wordt aandacht besteed aan specifieke slachtoffergroepen.

pdf bestandDeel 3: wetten en regels (pdf, 457 Kb)
Dit deel behandelt de wet- en regelgeving die relevant is voor slachtoffers van seksueel geweld. Achtereenvolgens komt aan de orde: de strafwetgeving op het gebied van zedendelicten; de regels en wetten die de positie en behandeling van slachtoffers in het strafrecht regelen; de civiele mogelijkheden voor slachtoffers van seksueel geweld; overige relevante regels en wetten zoals de (medische) tuchtwetgeving, de arbeidsomstandighedenwet (Arbo), het asielrecht, de vreemdelingenwetten en internationale verdragen.

pdf bestandDeel 4: de juridische wegen (pdf, 306 Kb)
Het vierde deel is gewijd aan het traject dat een slachtoffer doorloopt als deze besluit om naar de politie te gaan en/of een juridische procedure te starten tegen de dader. Achtereenvolgens komt aan de orde: de gang van zaken bij de politie, de strafrechtelijke procedure en de civielrechtelijke procedure.

Achtergrond Zedenalmanak

Op 1 december 1991 is de nieuwe zedelijkheidswetgeving betreffende zware zedenmisdrijven in werking getreden. De nieuwe wetgeving is bedoeld om een betere bescherming te bieden tegen strafbare vormen van seksueel geweld, onder meer door verruiming van de mogelijkheden tot vervolging en berechting van daders.

In 1994 werden de effecten van de wetswijziging via een onderzoek geëvalueerd. Uit dit onderzoek bleek dat de toepassing van de nieuwe zedenwetten in de praktijk nog te wensen overliet. Ook werd vastgesteld dat er nog steeds sprake is van een kloof tussen degenen die vanuit een justitieel kader betrokken zijn bij zedenzaken en de hulpverlening aan slachtoffers. De onderzoekers adviseerden dan ook om via voorlichting aan alle betrokkenen het juiste gebruik van de nieuwe wetten te stimuleren en de samenwerking tussen het justitiële circuit en de hulpverlening te bevorderen.

In antwoord hierop ontwikkelde het ministerie van Justitie de Zedenalmanak. De almanak is bestemd voor iedereen die professioneel bij deze problematiek betrokken is: de politie, het openbaar ministerie, de advocatuur en de hulpverlening aan slachtoffers.


Zedenalmanak, Ministerie van Justitie, Afdeling Criminaliteitspreventie, Den Haag, 2003