Vrouwelijke genitale verminking

Hieronder volgen een korte introductie over dit type geweld, een overzicht van de signalen die je erbij kan tegenkomen en de speciale meldcode die geldt voor (vermoedens van) vrouwelijke genitale verminking.

Factsheet Vrouwelijke genitale verminking
PDF document | 2 pagina's | 73 kB
Factsheet | 28-10-2020
Factsheet Female genital mutilation
PDF document | 2 pagina's | 93 kB
Factsheet | 15-09-2020

Wat is vrouwelijke genitale verminking?

Vrouwelijke genitale verminking (VGV), ook wel bekend als meisjes- of vrouwenbesnijdenis, is een ingreep aan de uitwendige vrouwelijke geslachtsorganen zonder medische noodzaak.

Vrouw in bed met been boven de lakens.

Er zijn verschillende manieren waarop de vrouwelijke geslachtsorganen worden besneden. Dit hangt af van het lokale gebruik in land van herkomst, de wens van de ouder(s) en de besnijd(st)er.

VGV komt onder een bepaalde groep migranten voor. De meeste vrouwen en meisjes zijn besneden in land van herkomst maar wonen nu in Nederland.

De World Health Organization (WHO) onderscheidt 4 types VGV. Voor meer informatie over de verschillende types, de gevolgen en klachten hiervan, zie de brochure Focalpoint meisjesbesnijdenis.

VGV is in Nederland (net als in vele andere landen) strafbaar en is een vorm van kindermishandeling.

Signalen: hoe kan ik zien dat iemand slachtoffer is?

Signalen die kunnen duiden op een recent uitgevoerde besnijdenis:

  • Het meisje is ziek geweest in de vakantie.
  • Er is sprake van schoolverzuim.
  • Het meisje ziet er moe/uitgeput/vaal uit.
  • Ze gaat lang naar het toilet.
  • Ze klaagt over buikpijn.
  • Ze kan zich niet goed concentreren.
  • Ze is stil en teruggetrokken.
  • Ze reageert gesloten of afstandelijk.
  • Ze blijft weg van gezondheidsonderzoeken.
  • Ze kan een periode niet gymmen.
  • Ze heeft moeilijkheden met lopen.

Risicofactoren: wie is extra kwetsbaar voor dit geweld?

Signalen die kunnen wijzen op een besnijdenis die mogelijk plaats gaat vinden:

  • Er circuleren geruchten over een komende besnijdenis van een meisje.
  • Er is een buitenlandse vakantie gepland, naar het land van herkomst.
  • Familieleden en/of gezinsleden die besneden zijn.
  • Mensen uit risicolanden die kort in Nederland zijn en beperkte kennis hebben over de Nederlandse wetgeving over VGV.
  • Gezin ervaart druk vanuit familie en/of omgeving om VGV uit te voeren.
  • Het meisje laat voorzichtig zelf iets los.

De Meldcode bij (vermoedens van) VGV

Bij elke vorm van huiselijk geweld en kindermishandeling dien je als professional de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling te gebruiken. Voor schadelijke praktijken, waaronder eergerelateerd geweld, huwelijksdwang, vrouwelijke genitale verminking en verborgen vrouwen, geldt een aparte meldcode.

Feiten en cijfers

Prevalentie VGV in Nederland
Er wonen in Nederland naar schatting ruim 29.000 vrouwen die een besnijdenis hebben ondergaan. Ongeveer 80% van deze vrouwen is afkomstig uit Somalië, Egypte, Ethiopië/Eritrea en de Koerdische autonome regio in Noord Irak. Voor meer informatie over waar VGV nog meer voorkomt, zie prevalentie VGV wereldkaart.

Risico in Nederland
Naar schatting lopen jaarlijks tussen de 40 à 50 in Nederland woonachtige meisjes het risico besneden te worden, meestal tijdens vakantie en of familiebezoek naar land van herkomst. Deze cijfers komen uit 2013. In 2019 publiceert Pharos geactualiseerde cijfers.

Advies/melden

Voor advies, melden en/of doorverwijzing naar opvang en/of andere hulp, neem contact op met:

  • Veilig Thuis, telefoon 0800 20 00.
  • Pharos Focal Point VGV (alleen advies).
  • Bij acuut gevaar bel 112

Ontwikkeld door

Deze factsheet is ontwikkeld door het Landelijk Expertisecentrum Gezondheidsverschillen Pharos in samenwerking met verschillende ketenpartners in de strijd tegen vrouwelijke genitale verminking. De factsheet en bronnen zijn als download te vinden bij Publicaties.